អំណាន

សួរឲ្យត្រូវ មុនជឿឬសម្រេចចិត្ត៖ មេរៀនពីវិធីសួររបស់សូក្រាត

បានផ្សាយ 30 កក្កដា 2026 នៅម៉ោង 8:03 AM

អត្ថបទនេះពន្យល់ពីវិធីសួរបែបសូក្រាត ដើម្បីជួយសិស្ស និស្សិត អ្នកធ្វើការ និងអ្នកអានព័ត៌មានគិតឲ្យច្បាស់ មើលហេតុផល ភស្តុតាង និងចំណុចមិនប្រាកដ មុនទទួលយកការអះអាងណាមួយ។

ហេតុអ្វីការសួរអាចសំខាន់ជាងចម្លើយ

នៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ យើងជួបការអះអាងច្រើន៖ មិត្តភក្តិនិយាយថាវគ្គសិក្សាមួយ "ធានាបានការងារ" អ្នកលក់ប្រាប់ថាផលិតផលមួយ "ល្អជាងគេ" ឬព័ត៌មានតាមបណ្តាញសង្គមអះអាងពីរឿងពិភពលោកយ៉ាងប្រាកដ។ បញ្ហាមិនមែនថាយើងមិនគួរជឿអ្វីទាំងអស់ទេ ប៉ុន្តែគួររៀនសួរឲ្យត្រឹមត្រូវ មុននឹងជឿ ចែករំលែក ឬសម្រេចចិត្ត។

វិធីសួរបែបសូក្រាត មកពីទស្សនវិទូក្រិកបុរាណ Socrates។ គាត់មិនចាប់ផ្តើមដោយបង្រៀនចម្លើយជាស្រេចទេ ប៉ុន្តែប្រើសំណួរដើម្បីឲ្យមនុស្សពិនិត្យគំនិតខ្លួនឯង។ សម្រាប់អ្នកខ្មែរ វិធីនេះអាចប្រើបានក្នុងថ្នាក់រៀន កន្លែងធ្វើការ ហាងតូច ការជ្រើសរើសព័ត៌មាន និងការពិភាក្សាក្នុងគ្រួសារ។

សំណួរចម្បងៗដែលគួរចងចាំ

1. "ពាក្យនេះមានន័យដូចម្តេច?"

ពាក្យមួយៗអាចមានន័យខុសគ្នា។ ពេលគេនិយាយថា "ជោគជ័យ" សម្រាប់អ្នកខ្លះវាជាចំណូលខ្ពស់ សម្រាប់អ្នកផ្សេងវាជាសុខភាព និងពេលវេលាជាមួយគ្រួសារ។ មុនជជែក ឬវាយតម្លៃ គួរសួរថា៖ តើយើងកំពុងប្រើពាក្យដូចគ្នាដោយមានន័យដូចគ្នាឬទេ?

ឧទាហរណ៍៖ និស្សិតម្នាក់ចង់រៀនជំនាញ "ល្អ"។ សំណួរដំបូងគួរមិនមែន "រៀនអ្វីបានលុយច្រើន?" ទេ ប៉ុន្តែ "ល្អសម្រាប់គោលដៅអ្វី? ការងារក្នុងស្រុក? ធ្វើ freelance? ឬបន្តសិក្សា?"

2. "ភស្តុតាងនៅឯណា?"

ការអះអាងដែលស្តាប់ទៅគួរឲ្យជឿ មិនស្មើនឹងការពិតជានិច្ច។ សំណួរងាយៗគឺ៖ អ្នកណានិយាយ? គាត់ដឹងដោយរបៀបណា? មានទិន្នន័យ ឯកសារ ឬបទពិសោធន៍ច្រើនករណីគាំទ្រឬទេ?

សម្រាប់អ្នកអានព័ត៌មានអនឡាញ កុំឈប់ត្រឹមចំណងជើង។ គួរមើលកាលបរិច្ឆេទ ប្រភពដើម បរិបទ និងថាតើមានប្រភពឯករាជ្យផ្សេងទៀតនិយាយដូចគ្នាឬអត់។ វិធីនេះមិនធានាថាយើងត្រូវជានិច្ចទេ ប៉ុន្តែអាចកាត់បន្ថយការច្រឡំ។

កុំសួរដើម្បីឈ្នះ សួរដើម្បីយល់

វិធីសូក្រាតមិនមែនជាការសួរឲ្យអ្នកដទៃអាម៉ាស់ទេ។ ប្រសិនបើសួរដោយសំឡេងចង់ឈ្នះ ការពិភាក្សានឹងក្លាយជាជម្លោះ។ ប៉ុន្តែបើសួរដោយចង់យល់ វាអាចជួយឲ្យភាគីទាំងពីរមើលឃើញចំណុចខ្វះខាត។

អាចប្រើប្រយោគទន់ៗដូចជា៖

"ខ្ញុំចង់យល់បន្ថែម តើមានឧទាហរណ៍ទេ?"
"តើមានករណីណាដែលគំនិតនេះមិនដំណើរការទេ?"
"បើយើងមើលពីម្ខាងទៀត នឹងឃើញអ្វីខ្លះ?"
"តើផ្នែកណាដែលយើងនៅមិនទាន់ប្រាកដ?"

តារាងតូចសម្រាប់ពិនិត្យគំនិតមួយ

អ្វីដែលត្រូវពិនិត្យ	សំណួរដែលអាចសួរ
និយមន័យ	ពាក្យសំខាន់ៗមានន័យដូចម្តេច?
ភស្តុតាង	មានអ្វីគាំទ្រការអះអាងនេះ?
ករណីលើកលែង	តើពេលណាវាអាចមិនត្រឹមត្រូវ?
ផលប៉ះពាល់	បើយើងធ្វើតាម នឹងមានអ្វីកើតឡើង?
ជម្រើសផ្សេង	មានវិធីគិត ឬដំណោះស្រាយផ្សេងទៀតទេ?

ប្រើក្នុងជីវិតខ្មែរៗបានយ៉ាងដូចម្តេច

អ្នកលក់អនឡាញអាចសួរខ្លួនឯងមុនបន្ថែមទំនិញថ្មី៖ "អតិថិជនណាត្រូវការវា? តម្លៃដឹកជញ្ជូនធ្វើឲ្យចំណេញនៅសល់ប៉ុន្មាន?" គ្រូអាចប្រើសំណួរ ដើម្បីឲ្យសិស្សពន្យល់ហេតុផល មិនត្រឹមចម្លើយ។ គ្រួសារអាចសួរគ្នាមុនសម្រេចចិត្តខ្ចីលុយ ឬទិញរបស់ធំ៖ "តើយើងមានគម្រោងសងយ៉ាងណា? បើចំណូលថយចុះ តើមានផ្លូវបម្រុងទេ?"

ចុងក្រោយ៖ ការសួរល្អជួយឲ្យចិត្តស្ងប់

មនុស្សដែលចេះសួរ មិនចាំបាច់ឆ្លើយគ្រប់រឿងភ្លាមៗទេ។ គាត់អាចនិយាយថា "ខ្ញុំមិនទាន់ដឹងគ្រប់គ្រាន់ទេ" ហើយស្វែងរកបន្ថែម។ នេះមិនមែនជាចំណុចខ្សោយទេ តែជាទម្លាប់គិតប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ។ ក្នុងសម័យដែលព័ត៌មានហូរលឿន ការសួរយឺតៗ ប៉ុន្តែច្បាស់ៗ អាចជួយយើងសម្រេចចិត្តបានប្រសើរជាងមុន។

ប្រភព