ព័ត៌មាន
Turkiye-Iraq បើកជំហានថាមពលថ្មី៖ បំពង់ប្រេង Kirkuk-Ceyhan និងផ្លូវពាណិជ្ជកម្មក្លាយជាចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រ
បានផ្សាយ 29 កក្កដា 2026 នៅម៉ោង 2:10 PM
Turkiye អាចទទួលប្រេងពី Iraq រហូតដល់ 1 លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនរដ្ឋ Turkish Petroleum គ្រោងទិញភាគហ៊ុន 15% ក្នុងគម្រោង Kirkuk ដែល BP ដំណើរការ។
កិច្ចព្រមព្រៀងដែលមិនមែនគ្រាន់តែជាប្រេង
ប្រធានាធិបតី Recep Tayyip Erdogan បាននិយាយថា Turkiye អាចទទួលប្រេងពី Iraq រហូតដល់ 1 million barrels per day បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនរដ្ឋ Turkish Petroleum (TPOA) នឹងទិញភាគហ៊ុន 15% ក្នុងក្រុមហ៊ុន BP Energy Company of Kirkuk Limited។ ព័ត៌មាននេះត្រូវបានលើកឡើងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីរ៉ាក់ Ali al-Zaidi នៅ Ankara កាលពីថ្ងៃទី 28 កក្កដា ហើយ Al Jazeera បានផ្សាយនៅថ្ងៃទី 29 កក្កដា។
បើមើលលើផ្ទៃក្រៅ វាជាការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងពីប្រទេសជិតខាងមួយទៅមួយ។ ប៉ុន្តែសារសំខាន់នៅពីក្រោយគឺធំជាងនេះ៖ ថាមពល សន្តិសុខ ទឹក ការដឹកជញ្ជូន និងផ្លូវពាណិជ្ជកម្មកំពុងភ្ជាប់គ្នាកាន់តែជិតនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។
តើអ្វីបានផ្លាស់ប្តូរ?
កិច្ចព្រមព្រៀងប្រេង Iraq-Turkiye ឆ្នាំ 1975 ដែលធ្វើឱ្យបំពង់ប្រេង Kirkuk-Ceyhan Oil Pipeline ដំណើរការបាន បានផុតកំណត់នៅថ្ងៃទី 27 កក្កដា។ ជំនួសឱ្យការបន្តកិច្ចព្រមព្រៀងចាស់ Turkiye និយាយថាចង់បង្កើតស៊ុមសហប្រតិបត្តិការថាមពលថ្មីជាមួយ Iraq។
បំពង់ Kirkuk-Ceyhan សំខាន់ណាស់ ព្រោះវាអាចដឹកប្រេងពីភាគខាងជើង Iraq ទៅកំពង់ផែ Ceyhan នៅសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ។ នោះមានន័យថាប្រេងអាចចេញទៅទីផ្សារអន្តរជាតិ ដោយមិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកតែផ្លូវសមុទ្រដែលងាយរងហានិភ័យនយោបាយ។
| សមាសភាគ | អត្ថន័យសាមញ្ញ | ហេតុអ្វីសំខាន់ |
|---|---|---|
| Kirkuk oilfield | តំបន់ផលិតប្រេងធំនៅ Iraq | ផ្តល់ប្រភពប្រេងដល់ទីផ្សារ និងដៃគូ |
| TPOA stake 15% | ក្រុមហ៊ុនរដ្ឋ Turkiye ចូលរួមក្នុងគម្រោង | បង្កើនអំណាចចរចា និងការចូលរួមផ្ទាល់ |
| Kirkuk-Ceyhan Pipeline | ផ្លូវដឹកប្រេងទៅកំពង់ផែ Turkiye | ជាជម្រើសផ្លូវពាណិជ្ជកម្មក្រៅ Hormuz |
| Development Road | គម្រោងដឹកជញ្ជូន Iraq-Turkiye | ភ្ជាប់ថាមពល ជំនួញ និង logistics |
ផ្លូវជំនួសនៅពេល Hormuz មានហានិភ័យ
ស្ថានភាពនៅ Strait of Hormuz បានធ្វើឱ្យប្រទេសនាំចូលថាមពលជាច្រើនគិតឡើងវិញពីផ្លូវផ្គត់ផ្គង់។ Hormuz ជាច្រកសមុទ្រសំខាន់សម្រាប់ប្រេង និងឧស្ម័នពិភពលោក។ ពេលមានភាពតានតឹង ឬការបិទចរាចរណ៍ សំណួរទីមួយសម្រាប់ទីផ្សារគឺ៖ តើប្រេងនឹងទៅដល់អ្នកទិញបានដូចមុនទេ?
ក្នុងបរិបទនេះ Turkiye ចង់បង្ហាញខ្លួនជាចំណុចឆ្លងកាត់ថាមពល និងពាណិជ្ជកម្ម។ Iraq ក៏មានប្រយោជន៍ពីការរកផ្លូវនាំចេញដែលអាចទុកចិត្តបាន និងភ្ជាប់ជាមួយគម្រោងដឹកជញ្ជូនធំៗ។
មិនមែនគ្មានហានិភ័យ
កិច្ចសហការនេះនៅតែជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសន្តិសុខនៅភាគខាងជើង Iraq ការគ្រប់គ្រងទឹក និងទំនាក់ទំនងនយោបាយដែលធ្លាប់ប្រែប្រួល។ Al Jazeera រាយការណ៍ថា Turkiye មានមូលដ្ឋានយោធាច្រើននៅភាគខាងជើង Iraq ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រយុទ្ធប្រឆាំង PKK ដែល Turkiye សហរដ្ឋអាមេរិក និង EU ចាត់ទុកជាក្រុមភេរវកម្ម។ ទោះបីមានការអភិវឌ្ឍផ្នែកថាមពល ក៏បញ្ហាសន្តិសុខអាចបន្តជាគន្លឹះសម្រាប់ការអនុវត្តពិត។
ហេតុអ្វីអ្នកអានអាស៊ីអាគ្នេយ៍គួរចាប់អារម្មណ៍?
សម្រាប់កម្ពុជា និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ព័ត៌មាននេះជាសញ្ញាថាតម្លៃថាមពលមិនត្រូវបានកំណត់ដោយការផលិតប្រេងតែមួយទេ។ វាត្រូវបានកំណត់ដោយផ្លូវដឹកជញ្ជូន ការធានាសន្តិសុខ កិច្ចព្រមព្រៀងវិនិយោគ និងការប្រកួតប្រជែងផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម។
ប្រទេសដែលនាំចូលប្រេង និងឧស្ម័នត្រូវការការយល់ដឹងពីផ្លូវផ្គត់ផ្គង់ ព្រោះការរំខាននៅមជ្ឈិមបូព៌ាអាចប៉ះពាល់តម្លៃដឹកជញ្ជូន អគ្គិសនី កសិកម្ម និងទំនិញប្រចាំថ្ងៃ។ ករណី Turkiye-Iraq បង្ហាញថា ប្រទេសមធ្យមដែលមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រសំខាន់ អាចបង្កើតអំណាចសេដ្ឋកិច្ចថ្មីតាមរយៈបំពង់ប្រេង ផ្លូវដែក ផ្លូវគោក និងកំពង់ផែ។