ព័ត៌មាន
អាមេរិកប្រកាសដកខ្លួនពី UNESCO ម្តងទៀត៖ បេតិកភណ្ឌ ការអប់រំ និងវិទ្យាសាស្ត្រនឹងរងឥទ្ធិពលអ្វី?
បានផ្សាយ 29 កក្កដា 2026 នៅម៉ោង 2:47 PM
រដ្ឋបាល Trump បានប្រកាសថាសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងដកខ្លួនពី UNESCO ជាថ្មី ដោយការដកខ្លួននឹងចូលជាធរមានចុងឆ្នាំ 2026។ សេចក្តីសម្រេចនេះប៉ះពាល់ដល់ស្ថាប័នអង្គការសហប្រជាជាតិដែលធ្វើការលើបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ការអប់រំ វិទ្យាសាស្ត្រ និងវប្បធម៌។
សេចក្តីសម្រេចថ្មីពី Washington
រដ្ឋបាល Donald Trump បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃអង្គារថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងដកខ្លួនពី UNESCO ជាថ្មីម្តងទៀត។ UNESCO គឺជាអង្គការរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលធ្វើការលើការអប់រំ វិទ្យាសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងការការពារបេតិកភណ្ឌ។ តាម Associated Press ការដកខ្លួននេះមិនចូលជាធរមានភ្លាមៗទេ ប៉ុន្តែនឹងចាប់ផ្តើមនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ 2026។
White House បានលើកឡើងថា ការចូលរួមរបស់អាមេរិកក្នុង UNESCO មិនស្របនឹងផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់ខ្លួន ហើយបានចោទថាស្ថាប័ននេះមានភាពលំអៀងប្រឆាំងអ៊ីស្រាអែល។ ខាង UNESCO បានបដិសេធការចោទប្រកាន់នោះ។ អគ្គនាយិកា Audrey Azoulay និយាយថា UNESCO សោកស្តាយចំពោះសេចក្តីសម្រេច ប៉ុន្តែបានរៀបចំខ្លួនរួចហើយ ព្រោះការផ្លាស់ប្តូរនេះត្រូវបានរំពឹងទុក។
មិនមែនគ្រាន់តែជាការទូត
UNESCO ត្រូវបានគេស្គាល់ខ្លាំងតាមរយៈកម្មវិធី World Heritage Sites ដែលទទួលស្គាល់កន្លែងមានតម្លៃសកល ដូចជា ប្រាសាទបុរាណ ទីក្រុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ឧទ្យានធម្មជាតិ និងតំបន់វប្បធម៌។ ប៉ុន្តែការងាររបស់វាមានទំហំធំជាងនេះ៖ វាឧបត្ថម្ភកម្មវិធីអប់រំ ស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ ការអភិរក្សភាសា និងការពិភាក្សាអំពីបច្ចេកវិទ្យាដែលមានការទទួលខុសត្រូវ។
សម្រាប់ប្រទេសដែលមានសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌច្រើន ការចូលរួមរបស់ UNESCO មានន័យថា មានវេទិកាអន្តរជាតិមួយសម្រាប់ស្តង់ដារអភិរក្ស ការបណ្តុះបណ្តាល និងការទាក់ទាញការយកចិត្តទុកដាក់ពីអ្នកទេសចរ។ កម្ពុជាស្គាល់រឿងនេះតាមរយៈបទពិសោធន៍ជាមួយតំបន់បេតិកភណ្ឌដូចជា អង្គរ ប្រាសាទព្រះវិហារ និងសំបូរព្រៃគុក។ ទោះបីសេចក្តីសម្រេចអាមេរិកមិនប៉ះពាល់ផ្ទាល់ដល់ស្ថានភាពបេតិកភណ្ឌទាំងនោះក៏ដោយ វាអាចបន្ថែមសម្ពាធហិរញ្ញវត្ថុ និងនយោបាយលើស្ថាប័នដែលប្រទេសតូចៗពឹងផ្អែកសម្រាប់ការសហការបច្ចេកទេស។
ប្រវត្តិដកចេញ-ចូលវិញ
នេះមិនមែនជាលើកទីមួយដែលអាមេរិកដកខ្លួនពី UNESCO ទេ។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាកចេញនៅឆ្នាំ 1984 ក្នុងសម័យ Ronald Reagan ដោយលើកឡើងអំពីការគ្រប់គ្រង និងទិសនយោបាយរបស់អង្គការ។ បន្ទាប់មក អាមេរិកបានចូលរួមវិញនៅឆ្នាំ 2003 ក្នុងសម័យ George W. Bush។
ក្រោយមក នៅសម័យ Trump ដំបូង អាមេរិកបានដកខ្លួនម្ដងទៀត ហើយការអវត្តមាននោះមានរយៈពេលប្រាំឆ្នាំ មុនពេលរដ្ឋបាល Joe Biden ចូលរួមវិញ។ ដូច្នេះ សេចក្តីសម្រេចថ្មីនេះបង្ហាញថា UNESCO ក្លាយជាកន្លែងដែលការទូត វប្បធម៌ និងនយោបាយអាមេរិកប្តូរតាមរដ្ឋបាល។
France ដែលជាទីតាំងរបស់ UNESCO បាននិយាយថា ខ្លួនសោកស្តាយចំពោះសេចក្តីសម្រេច ហើយបន្តគាំទ្រការងាររបស់អង្គការលើការអប់រំ បេតិកភណ្ឌ មហាសមុទ្រ AI និងការប្រឆាំងសុន្ទរកថាស្អប់ខ្ពើម។
អ្វីគួរតាមដាន
ចំណុចសំខាន់បន្ទាប់គឺថា តើការដកខ្លួននឹងធ្វើឱ្យថវិកា កម្មវិធី និងឥទ្ធិពលរបស់ UNESCO ប្រែប្រួលប៉ុន្មាន។ ពេលសមាជិកធំមួយដកថវិកា អង្គការអាចត្រូវរកដៃគូផ្សេង ឬកែអាទិភាពការងារ។ ប្រទេសសមាជិកផ្សេងៗ ក្រុមសាកលវិទ្យាល័យ មូលនិធិឯកជន និងស្ថាប័នវប្បធម៌អាចមានតួនាទីធំជាងមុន។
សម្រាប់អ្នកអានទូទៅ រឿងនេះជាការរំលឹកថា បេតិកភណ្ឌ មិនមែនជារឿងអតីតកាលឯកោទេ។ វាភ្ជាប់ជាមួយថវិកា នយោបាយ ការអប់រំ ទេសចរណ៍ និងការយល់ដឹងរបស់ពិភពលោកអំពីអត្តសញ្ញាណរបស់ប្រទេសនីមួយៗ។