ព័ត៌មាន
គ្រូបង្រៀនកម្ពុជាត្រៀមនាំការអប់រំអាកាសធាតុចូលថ្នាក់រៀន ពីគណិតវិទ្យាដល់ប្រវត្តិសាស្ត្រ
បានផ្សាយ 30 កក្កដា 2026 នៅម៉ោង 9:19 AM
UNESCO បានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពរឿងរ៉ាវអំពីគម្រោងបណ្តុះបណ្តាលគ្រូកម្ពុជា ដើម្បីបញ្ចូលការអប់រំអាកាសធាតុទៅក្នុងមេរៀនប្រចាំថ្ងៃ។ គោលដៅគឺបំលែងគំនិតវិទ្យាសាស្ត្រដែលពិបាក ឱ្យក្លាយជាសកម្មភាពរៀនដែលភ្ជាប់នឹងជីវិតសិស្ស។
ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុមិននៅក្នុងសៀវភៅវិទ្យាសាស្ត្រតែប៉ុណ្ណោះទៀតទេ។ ក្នុងសាលារៀនកម្ពុជា វាកំពុងត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងគណិតវិទ្យា អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ប្រវត្តិសាស្ត្រ ភូមិសាស្ត្រ និងសកម្មភាពសហគមន៍។ UNESCO បានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពនៅថ្ងៃទី១ កក្កដា លើអត្ថបទអំពីគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាដែលកំពុងរៀនវិធីបង្រៀនអាកាសធាតុឱ្យងាយយល់ និងជាក់ស្តែង តាមរយៈ Climate Smart Education Systems Initiative (CSESI)។
អត្ថបទរបស់ UNESCO លើករឿងគ្រូប្រវត្តិសាស្ត្រ និងភូមិសាស្ត្រ Vuthy Khorn ដែលធ្លាប់គិតថាពាក្យបច្ចេកទេសអាកាសធាតុពិបាក និងឆ្ងាយពីមុខវិជ្ជារបស់ខ្លួន។ បន្ទាប់ពីចូលរួមសិក្ខាសាលា គាត់បានចាប់ផ្តើមភ្ជាប់ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រជាមួយគ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ និងរបៀបដែលសហគមន៍មនុស្សឆ្លើយតបនឹងបរិស្ថាន។ នេះជាឧទាហរណ៍ថា ការអប់រំអាកាសធាតុអាចក្លាយជារឿងជិតសិស្ស មិនមែនជាប្រធានបទធំៗឆ្ងាយពីជីវិតប្រចាំថ្ងៃឡើយ។
ពីមេរៀនទ្រឹស្តីទៅជាឧបករណ៍បង្រៀន
UNESCO និយាយថា ខ្លួនកំពុងធ្វើការជាមួយ General Department of Teacher Education and Training និងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពគ្រូ និងបញ្ចូលប្រធានបទអាកាសធាតុទៅក្នុងមេរៀន។ នៅ Battambang Teacher Education College គ្រូនិងអ្នកបណ្តុះបណ្តាលកំពុងអភិវឌ្ឍកញ្ចប់មេរៀនសម្រាប់គ្រូមុនចូលបម្រើការ និងគ្រូកំពុងបង្រៀន។
ឧទាហរណ៍មួយដែល UNESCO លើកឡើង គឺមេរៀនគណិតវិទ្យាអំពីគុណលេខអាចភ្ជាប់ទៅនឹងការគណនាការស្រូបយក CO2 របស់ដើមឈើ។ វាធ្វើឱ្យសិស្សរៀនគណិតវិទ្យាដូចធម្មតា ប៉ុន្តែព្រមគ្នានោះយល់ថា ដើមឈើ ទឹកដក់ កំដៅ និងជីវភាពសហគមន៍មានទំនាក់ទំនងគ្នា។ ប្រធាន Battambang Teacher Education College Ratha Chea ត្រូវបាន UNESCO ស្រង់សម្តីថា គ្រូបឋមសិក្សាគឺជា«ភ្នាក់ងារផ្លាស់ប្តូរ» ព្រោះសិស្សអាចនាំចំណេះដឹងទៅគ្រួសារ និងសហគមន៍។
ហេតុអ្វីវាជាព័ត៌មានសង្គម មិនមែនត្រឹមអប់រំ
UNESCO បញ្ជាក់ថា នៅឆ្នាំ២០២២ ទឹកជំនន់បានបំផ្លាញ ឬបង្ខំឱ្យបិទសាលារៀន ២៨០កន្លែង ក្នុង១៤ខេត្ត។ ចំនួននេះបង្ហាញថា អាកាសធាតុប៉ះពាល់សិទ្ធិរៀនសូត្រដោយផ្ទាល់។ នៅពេលសាលាបិទ កុមារបាត់ម៉ោងរៀន គ្រួសារត្រូវរៀបចំការថែទាំបន្ថែម ហើយគ្រូត្រូវរកវិធីបង្រៀនបំពេញ។
អត្ថបទ UNESCO ផ្សេងទៀតអំពីការអប់រំសម្រាប់អនាគតធន់នឹងអាកាសធាតុ ក៏លើកថា កម្ពុជាបានបញ្ចូលប្រធានបទអាកាសធាតុក្នុងកម្មវិធីសិក្សាខ្លះៗហើយ ប៉ុន្តែមេរៀននៅតែមានលក្ខណៈទ្រឹស្តីច្រើន។ ចំណុចខ្វះគឺជំនាញសកម្មភាព៖ ឱ្យសិស្សអាចសង្កេតបញ្ហាជុំវិញខ្លួន សួរសំណួរ វាស់វែង និងស្នើដំណោះស្រាយតូចៗ។
ការផ្លាស់ប្តូរនេះនឹងមិនឃើញលទ្ធផលក្នុងមួយយប់ទេ។ អ្វីដែលគួរតាមដានបន្ត គឺថាតើកញ្ចប់មេរៀនថ្មីនឹងចែកចាយទៅខេត្តផ្សេងៗបានលឿនប៉ុណ្ណា, តើគ្រូមានពេលនិងធនធានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់មេរៀនប្រភេទសកម្មភាពឬអត់, និងថាតើសាលារៀនអាចភ្ជាប់ការសិក្សាជាមួយការពារទឹកជំនន់ កំដៅ និងបរិស្ថានជាក់ស្តែងក្នុងសហគមន៍បានយ៉ាងដូចម្តេច។