អំណាន
សិល្បៈសួរសំណួរល្អ៖ មេរៀនពី Socrates សម្រាប់ការរៀន ការងារ និងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ
បានផ្សាយ 30 កក្កដា 2026 នៅម៉ោង 11:06 AM
ពេលសំណួរល្អ មនុស្សអាចគិតជ្រៅជាងមុន មិនថានៅថ្នាក់រៀន កន្លែងធ្វើការ ឬក្នុងគ្រួសារ។
ហេតុអ្វីត្រូវរៀនសួរសំណួរ?
នៅក្នុងសាលា ការងារ ឬការជជែកក្នុងគ្រួសារ យើងច្រើនប្រញាប់រក “ចម្លើយត្រឹមត្រូវ”។ ប៉ុន្តែពេលខ្លះ បញ្ហាមិនមែនខ្វះចម្លើយទេ គឺខ្វះសំណួរល្អ។ សំណួរល្អអាចបើកផ្លូវឲ្យយើងយល់ពីមូលហេតុ សាកល្បងការសន្និដ្ឋាន និងមើលឃើញជម្រើសដែលមុននេះមិនធ្លាប់គិតដល់។
ទស្សនវិទូក្រិកបុរាណ Socrates ល្បីដោយសាររបៀបជជែកដែលមិនផ្តល់ចម្លើយឲ្យភ្លាមៗ ប៉ុន្តែសួរបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីឲ្យអ្នកនិយាយពិនិត្យគំនិតខ្លួនឯង។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ នេះមិនមែនជារឿងឆ្ងាយពីជីវិតទេ។ វាអាចប្រើបានពេលជ្រើសមុខជំនាញ សម្រេចចិត្តទិញរបស់ធំៗ បើកអាជីវកម្មតូច ឬដោះស្រាយការយល់ច្រឡំក្នុងក្រុមការងារ។
របៀបសួរបែប Socrates មិនមែនជាការឈ្នះការប្រកែក
ការសួរបែបនេះមិនមានគោលបំណងធ្វើឲ្យគេអាម៉ាស់ ឬបង្ហាញថាខ្លួនឆ្លាតជាងគេនោះទេ។ គោលបំណងល្អគឺ ស្វែងរកភាពច្បាស់។ បើសួរដោយសំឡេងគោរព និងចិត្តចង់យល់ វាអាចធ្វើឲ្យការជជែកក្លាយជាការរៀនរួមគ្នា។
ឧទាហរណ៍ បើមិត្តរួមការងារនិយាយថា “គម្រោងនេះមិនអាចជោគជ័យទេ” យើងអាចឆ្លើយតបដោយសំណួរ៖ “តើអ្វីធ្វើឲ្យបងគិតបែបនោះ?” ឬ “បើត្រូវកែតែរឿងមួយ ដើម្បីឲ្យវាអាចទៅរួច តើគួរកែអ្វី?” សំណួរបែបនេះបើកទ្វារ មិនមែនបិទការសន្ទនាទេ។
សំណួរ ៥ ប្រភេទដែលគួរហាត់ប្រើ
១. សំណួររកនិយមន័យ
ពាក្យធំៗដូចជា “ជោគជ័យ”, “គុណភាព”, “សេរីភាព”, “ការងារល្អ” ឬ “តម្លៃសមរម្យ” អាចមានន័យខុសគ្នាសម្រាប់មនុស្សនីមួយៗ។ សាកសួរ៖
- ពេលនិយាយថា “ល្អ” យើងមានន័យអ្វី?
- តើមានលក្ខណៈអ្វីខ្លះដែលធ្វើឲ្យរឿងនេះរាប់ថាជោគជ័យ?
២. សំណួររកភស្តុតាង
មនុស្សយើងងាយជឿអ្វីដែលបានឮញឹកញាប់ ឬស្របនឹងអារម្មណ៍ខ្លួន។ ដូច្នេះគួរសួរ៖ “តើយើងដឹងរឿងនេះពីណា?” “មានទិន្នន័យ ឧទាហរណ៍ ឬបទពិសោធន៍ណាគាំទ្រទេ?” សម្រាប់អ្នកលក់អនឡាញ វាអាចជួយមិនឲ្យទិញស្តុកច្រើនតាមតែអារម្មណ៍។ សម្រាប់សិស្សនិស្សិត វាជួយពេលសរសេរអត្ថបទ ឬធ្វើបទបង្ហាញ។
៣. សំណួររកសន្និដ្ឋានលាក់ខ្លួន
ពេលយើងនិយាយថា “បើធ្វើបែបនេះ មនុស្សនឹងមិនចូលចិត្ត” មានសន្និដ្ឋានមួយនៅក្រោយ៖ យើងគិតថាដឹងចិត្តមនុស្សរួចហើយ។ សាកសួរ៖ “តើយើងកំពុងសន្មត់អ្វីខ្លះ?” “ប្រសិនបើសន្និដ្ឋាននេះខុស តើផែនការយើងនឹងប្ដូរយ៉ាងណា?”
៤. សំណួររកជម្រើស
ច្រើនដង យើងជាប់ក្នុងជម្រើសពីរ៖ ធ្វើ ឬមិនធ្វើ; ទិញ ឬមិនទិញ; ទៅ ឬនៅ។ សំណួរល្អអាចបង្កើតជម្រើសទីបី៖ “តើមានវិធីសាកល្បងតូចមុនសម្រេចធំទេ?” “អាចចាប់ផ្តើមជាបណ្តោះអាសន្នបានទេ?”
៥. សំណួររកផលប៉ះពាល់
មុនសម្រេចចិត្ត គួរមើលទាំងផលល្អ និងហានិភ័យ៖ “អ្នកណាទទួលផល? អ្នកណាអាចរងផលប៉ះពាល់?” “បើមើលពីរយៈពេល ៦ ខែ ឬ ២ ឆ្នាំ វានឹងមានន័យដូចម្តេច?” សំណួរនេះមានប្រយោជន៍សម្រាប់គ្រួសារ ពេលគិតពីបំណុល ការផ្លាស់ទីលំនៅ ឬការវិនិយោគលើការរៀនជំនាញថ្មី។
ការហាត់តូចៗក្នុងមួយថ្ងៃ
សាកល្បងជ្រើសបញ្ហាតូចមួយក្នុងថ្ងៃនេះ ហើយសរសេរសំណួរ ៣ មុនសម្រេចចិត្ត។ ឧទាហរណ៍ មុនទិញទូរស័ព្ទថ្មី សួរ៖ តើតម្រូវការពិតរបស់ខ្ញុំអ្វី? តើម៉ូដែលចាស់នៅប្រើបានទេ? តើប្រាក់នេះមានអាទិភាពផ្សេងទៀតទេ?
ក្នុងក្រុមការងារ អាចចាប់ផ្តើមប្រជុំដោយសំណួរមួយ៖ “បញ្ហាពិតដែលយើងចង់ដោះស្រាយគឺអ្វី?” សំណួរតែមួយនេះអាចសន្សំពេលជាច្រើន ព្រោះក្រុមមិនរត់ទៅរកដំណោះស្រាយមុនយល់បញ្ហា។
សំណួរល្អត្រូវការចិត្តស្ងប់
ការសួរសំណួរល្អមិនមែនជាជំនាញសម្រាប់ទស្សនវិទូប៉ុណ្ណោះទេ។ វាជាឧបករណ៍សម្រាប់អ្នករៀន អ្នកដឹកនាំក្រុម អ្នកលក់ អ្នកបង្កើតមាតិកា និងមនុស្សធម្មតាដែលចង់សម្រេចចិត្តដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ បើសួរដោយគោរព សំណួរអាចធ្វើឲ្យការជជែកលំបាកក្លាយជាការយល់គ្នា។ ហើយពេលយើងរៀនសួរខ្លួនឯងឲ្យបានល្អ យើងក៏រៀនរស់នៅដោយមានការគិតច្បាស់ជាងមុន។