ទន្ទឹមនឹងការប្រកាសសេចក្តីប្រកាសដ៏ចម្រូងចម្រាស ទាក់ទងនឹងការបិទបើកច្រកសមុទ្ទអកមូហ្ស សកម្មភាពការទូតក៏កំពុងប្រញឹកដែរ មិនថាជាសកម្មភាពរបស់អឺរ៉ុប ឬអន្តរការីប៉ាគីស្ថានទេ។ ប៉ាគីស្ថានជាអន្តរការីបានប្រកាសសម្រេចកម្មវត្ថុការងារបាន ៨០%។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសប៉ាគីស្ថាន។ល។
ចរាចរណ៍នៅច្រកអកមូហ្សមានសកម្មភាពមិនទាន់បានមួយថ្ងៃផង អ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសបិទច្រកសមុទ្ទអកមូហ្សវិញ នៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ទី១៨មេសា ដោយពន្យល់ថា អ៊ីរ៉ង់ខំមានចេតនាល្អព្រមឱ្យនាវាស៊ីវិលធ្វើចរាចរណ៍ឆ្លងកាត់ច្រកអកមូហ្សឡើងវិញ តែអាមេរិកបែរជារំលោភពាក្យសន្យា។ អាមេរិកបន្តបិទខ្ទប់កំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ដដែល។
របាយការណ៍របស់បណ្តាញដែលផ្តល់ដំណឹងស្តីពីការវិភាគភូមិសាស្ត្រនយោបាយស៊ីជម្រៅ ហៅកាត់ GISវាយតម្លៃថា សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) គ្មានសមត្ថភាពនៅក្នុងការរកដំណោះស្រាយដល់ជម្លោះដែលកើតឡើងក្នុងចំណោមសមាជិករបស់ខ្លួនបានឡើយ។ ជាក់ស្តែង ការវាយប្រយុទ្ធគ្នារវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃកាលពីឆ្នាំ២០២៥ ត្រូវបានរបាយការណ៍នេះមើលឃើញថានឹងមិនអាចបញ្ឈប់បានងាយឡើយ។ល។
របាយការណ៍ថ្មីរបស់អង្គការអន្តរជាតិ Freedom House បង្ហាញថា ការគាបសង្កត់ និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញឆ្លងដែនមានការកើនឡើងខ្ពស់ជាងឆ្នាំមុន។ ក្នុងរបាយការណ៍របស់ខ្លួន ក្រុមអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិបានកត់សម្គាល់ថា តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាគោលដៅនៃការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ និងគាបសង្កត់ឆ្លងដែនជាពិសេសទៅលើក្រុមអ្នករិះគន់នឹងរដ្ឋាភិបាលប្រទេសរបស់ខ្លួន។
ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បានសព្វព្រះរាជហប្ញទ័យព្យាបាលដោយវះកាត់តាមវេជ្ជបញ្ជានៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋធានីប៉េកាំង ចាប់ពីថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។ បើតាមក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង ព្រះអង្គនឹងយាងនិវត្តន៍មកកាន់មាតុប្រទេសវិញ បន្ទាប់ពីព្រះរាជសុខភាពព្រះអង្គបានធូរស្បើយ និងមានព្រះកាយពលល្អបរិបូរណ៍ឡើងវិញ។។ល។
កាលពីពាក់កណ្តាលខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ លោក អួន ប៊ុនឡឺត អតីតសមាជិកកងការពារមេដឹកនាំអាមេរិកបានអំពាវនាវឲ្យលោក ដូណាល់ ត្រំា ជួយបញ្ឈប់ការវាយប្រយុទ្ធគ្នារវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃ។ ការវាយប្រយុទ្ធដែលបានធ្វើឲ្យពលរដ្ឋរាប់រយពាន់នាក់បម្លាស់ទីចេញពីផ្ទះសំបែង។ គួរជ្រាបថា លោក អួន ប៊ុនឡឺត បានចាប់កំណើតលើទឹកដីកម្ពុជាក្នុងសម័យវាលពិឃាត។ល។
ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិប្រមាណជាង ២១លាននាក់បានចេញដើរកម្សាន្តនៅក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរ ៣ថ្ងៃកន្លងមកនេះ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ស្ថិតិទេសចរណ៍ ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។
ច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស ដែលជាទីឆ្លងកាត់របស់កប៉ាល់ដឹកប្រេង ប្រមាណ២០% របស់ពិភពលោកត្រូវបើកឲ្យដំណើរការ ចរាចរណ៍ទាំងស្រុង រហូតដល់ថ្ងៃចប់បទឈប់បាញ់ រវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់លោកអាបាស អារ៉ាឈី បានប្រកាសដំណឹងនេះ កាលពីថ្ងៃល្ងាចថ្ងៃសុក្រទី ១៧មេសា បន្ទាប់ពី ប្រធានាធិបតីអាមេរិកប្រកាសបទឈប់បាញ់រយៈពេល១០ថ្ងៃ។ល។
ម-១៣ គឺជាមន្ទីរឃុំឃាំងអ្នកទោសក្នុងចលនាតស៊ូខ្មែរក្រហមពីឆ្នាំ១៩៧១ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៥។ កាលពីថ្ងៃទី១១ កក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ អង្គការយូណេស្កូបានសម្រេចបញ្ចូលអតីតមន្ទីរឃុំឃាំង ម-១៣ ជា «បូជនីយដ្ឋានចងចាំនៃកម្ពុជា»។ ក្រោយមក ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈក៏បានរៀបចំអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍអតីតមន្ទីរឃុំឃាំងម១៣ ជាទីតាំងទេសចរប្រវត្តិសាស្ត្រ។ល។
ប្រធានាធិបតីភូមា លោក មីន អ៊ុងឡាំងបានប្រកាសនៅថ្ងៃសុក្រ ទី១៧ខែមេសានេះពីការលុបចោលទោសប្រហារជីវិតសម្រាប់អ្នកទោសទាំងអស់ដែលកំពុងជាប់ឃុំឃាំង។ តែទោះជាទោសប្រហារជីវិតត្រូវបានលុបចោលក៏អ្នកទោសភូមាទាំងនោះនៅបន្តជាប់ក្នុងពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត។
ទន្ទឹមនឹងការប្រកាសសេចក្តីប្រកាសដ៏ចម្រូងចម្រាស ទាក់ទងនឹងការបិទបើកច្រកសមុទ្ទអកមូហ្ស សកម្មភាពការទូតក៏កំពុងប្រញឹកដែរ មិនថាជាសកម្មភាពរបស់អឺរ៉ុប ឬអន្តរការីប៉ាគីស្ថានទេ។ ប៉ាគីស្ថានជាអន្តរការីបានប្រកាសសម្រេចកម្មវត្ថុការងារបាន ៨០%។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសប៉ាគីស្ថាន។ល។
ចរាចរណ៍នៅច្រកអកមូហ្សមានសកម្មភាពមិនទាន់បានមួយថ្ងៃផង អ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសបិទច្រកសមុទ្ទអកមូហ្សវិញ នៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ទី១៨មេសា ដោយពន្យល់ថា អ៊ីរ៉ង់ខំមានចេតនាល្អព្រមឱ្យនាវាស៊ីវិលធ្វើចរាចរណ៍ឆ្លងកាត់ច្រកអកមូហ្សឡើងវិញ តែអាមេរិកបែរជារំលោភពាក្យសន្យា។ អាមេរិកបន្តបិទខ្ទប់កំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ដដែល។
របាយការណ៍របស់បណ្តាញដែលផ្តល់ដំណឹងស្តីពីការវិភាគភូមិសាស្ត្រនយោបាយស៊ីជម្រៅ ហៅកាត់ GISវាយតម្លៃថា សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) គ្មានសមត្ថភាពនៅក្នុងការរកដំណោះស្រាយដល់ជម្លោះដែលកើតឡើងក្នុងចំណោមសមាជិករបស់ខ្លួនបានឡើយ។ ជាក់ស្តែង ការវាយប្រយុទ្ធគ្នារវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃកាលពីឆ្នាំ២០២៥ ត្រូវបានរបាយការណ៍នេះមើលឃើញថានឹងមិនអាចបញ្ឈប់បានងាយឡើយ។ល។
របាយការណ៍ថ្មីរបស់អង្គការអន្តរជាតិ Freedom House បង្ហាញថា ការគាបសង្កត់ និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញឆ្លងដែនមានការកើនឡើងខ្ពស់ជាងឆ្នាំមុន។ ក្នុងរបាយការណ៍របស់ខ្លួន ក្រុមអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិបានកត់សម្គាល់ថា តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាគោលដៅនៃការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ និងគាបសង្កត់ឆ្លងដែនជាពិសេសទៅលើក្រុមអ្នករិះគន់នឹងរដ្ឋាភិបាលប្រទេសរបស់ខ្លួន។
ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បានសព្វព្រះរាជហប្ញទ័យព្យាបាលដោយវះកាត់តាមវេជ្ជបញ្ជានៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋធានីប៉េកាំង ចាប់ពីថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។ បើតាមក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង ព្រះអង្គនឹងយាងនិវត្តន៍មកកាន់មាតុប្រទេសវិញ បន្ទាប់ពីព្រះរាជសុខភាពព្រះអង្គបានធូរស្បើយ និងមានព្រះកាយពលល្អបរិបូរណ៍ឡើងវិញ។។ល។
កាលពីពាក់កណ្តាលខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ លោក អួន ប៊ុនឡឺត អតីតសមាជិកកងការពារមេដឹកនាំអាមេរិកបានអំពាវនាវឲ្យលោក ដូណាល់ ត្រំា ជួយបញ្ឈប់ការវាយប្រយុទ្ធគ្នារវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃ។ ការវាយប្រយុទ្ធដែលបានធ្វើឲ្យពលរដ្ឋរាប់រយពាន់នាក់បម្លាស់ទីចេញពីផ្ទះសំបែង។ គួរជ្រាបថា លោក អួន ប៊ុនឡឺត បានចាប់កំណើតលើទឹកដីកម្ពុជាក្នុងសម័យវាលពិឃាត។ល។
ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិប្រមាណជាង ២១លាននាក់បានចេញដើរកម្សាន្តនៅក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរ ៣ថ្ងៃកន្លងមកនេះ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ស្ថិតិទេសចរណ៍ ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។
ច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស ដែលជាទីឆ្លងកាត់របស់កប៉ាល់ដឹកប្រេង ប្រមាណ២០% របស់ពិភពលោកត្រូវបើកឲ្យដំណើរការ ចរាចរណ៍ទាំងស្រុង រហូតដល់ថ្ងៃចប់បទឈប់បាញ់ រវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់លោកអាបាស អារ៉ាឈី បានប្រកាសដំណឹងនេះ កាលពីថ្ងៃល្ងាចថ្ងៃសុក្រទី ១៧មេសា បន្ទាប់ពី ប្រធានាធិបតីអាមេរិកប្រកាសបទឈប់បាញ់រយៈពេល១០ថ្ងៃ។ល។
ម-១៣ គឺជាមន្ទីរឃុំឃាំងអ្នកទោសក្នុងចលនាតស៊ូខ្មែរក្រហមពីឆ្នាំ១៩៧១ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៥។ កាលពីថ្ងៃទី១១ កក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ អង្គការយូណេស្កូបានសម្រេចបញ្ចូលអតីតមន្ទីរឃុំឃាំង ម-១៣ ជា «បូជនីយដ្ឋានចងចាំនៃកម្ពុជា»។ ក្រោយមក ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈក៏បានរៀបចំអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍអតីតមន្ទីរឃុំឃាំងម១៣ ជាទីតាំងទេសចរប្រវត្តិសាស្ត្រ។ល។
ប្រធានាធិបតីភូមា លោក មីន អ៊ុងឡាំងបានប្រកាសនៅថ្ងៃសុក្រ ទី១៧ខែមេសានេះពីការលុបចោលទោសប្រហារជីវិតសម្រាប់អ្នកទោសទាំងអស់ដែលកំពុងជាប់ឃុំឃាំង។ តែទោះជាទោសប្រហារជីវិតត្រូវបានលុបចោលក៏អ្នកទោសភូមាទាំងនោះនៅបន្តជាប់ក្នុងពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត។
