នៅថ្ងៃអង្គារទី១៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤នេះ គឺជាថ្ងៃទី៤ហើយ ដែលឧទ្ធម្ភាគចក្រយោធាមួយគ្រឿងបានបាត់ដំណឹងនៅក្នុងភូមិសាស្ត្រជួរភ្នំក្រវាញនៃខេត្តពោធិ៍សាត់។ ជាមួយគ្នានេះក្រុមការងារជាច្រើនក្រុមកំពុងតែបង្កើនល្បឿន និងពង្រីកវិសាលភាពនៃការរុករកឧទ្ធម្ភាគចក្រដែលបានបាត់ដំណឹងនេះ ខណៈអាកាសធាតុមិនអំណោយផល។ល។
ក្នុងឱកាស សប្តាហ៍នៃភាសាបារាំង និងទិវាហ្វ្រង់កូហ្វូនី (Francophonie) វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI ខេមរភាសា សូមបង្វែរអារម្មណ៍ប្រិយមិត្ត មកស្តាប់ និងទស្សនា ស្វែងយល់អំពីប្រវត្តិនៃប្រាសាទមួយក្នុងប្រទេសបារាំង ដែលមានឈ្មោះថា Villers-Cotterêts។ កសាងឡើង ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ស្តេចបារាំង François ទី១ ក្នុងសតវត្សរ៍ទី។ល។
បើតាមតុល្យការនារសៀលថ្ងៃពុធទី ៨កុម្ភៈ ចំនួនមនុស្សស្លាប់ក្នុងគ្រោះរញ្ជួយដីនៅតួកគីកាលពីថ្ងៃចន្ទបានឡើងដល់ជាង១១០០០នាក់ ក្នុងនោះ២៦០០នាក់ជាពលរដ្ឋស៊ីរី ។ ប៉ុន្តែនៅមានការបាត់ខ្លួន ជាច្រើនរយគ្រួសារទៀតណាស់។ ហេតុដូច្នេះហើយបានក្រុមអ្នកសង្គ្រោះនៅតំបន់កាន់កាប់ដោយពួកឧទ្ទាមក្នុងប្រទេសស៊ីរី។ល។
ប្រសិនបើគេធ្វើដំណើរតាមដងផ្លូវខាងមុខវិទ្យាស្ថានបារាំង ដែលស្ថិតក្នុងសង្កាត់បឹងរាំងរាជធានីភ្នំពេញ គេប្រាកដជាឃើញបុរសបរទេសម្នាក់មាន ចង្រ្កានហ្កាស ដាក់លើម៉ូតូ លក់នំផេនខេក ក្រោមឆ័ត្រនៅទីនោះ។ គាត់មានអតិថិជនជាហូរហែចាំទិញនំបារាំងរបស់គាត់ ពីថ្ងៃចន្ទ។ល។
ស្ត្រីអាហ្វហ្កានីស្ថាន រាប់សិបនាក់ បាននាំគ្នាធ្វើបាតុកម្ម នៅថ្ងៃ ព្រហស្បតិ៍ទី ១៦ ធ្នូ ២០២១ នៅកណ្តាលក្រុងកាប៊ុល ដើម្បីទាមទារសិទ្ធិសិក្សា សិទ្ធិធ្វើការ និងសិទ្ធិចូលប្រលូកនយោបាយ។ អ្វីជាការកត់សម្គាល់ បាតុកម្មថ្ងៃនេះ បានទទួលការព្រមព្រៀងពីអាជ្ញាធរ តាលីបង់ និងប្រព្រឹត្តទៅចំពេលដែលអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ល។
សាលាក្តីខ្មែរក្រហមនៅថ្ងៃនេះបានបើកសវនាការលើសំណុំរឿង០០២ វគ្គ០២ ដែលមានជនជាប់ចោទគឺលោក ខៀវ សំផន ។ ជាសវនាការទៅតាមបណ្តឹងសារទុក្ខរបស់មេធាវីការពារក្តី បន្ទាប់ពីសាលាដំបូងបានកាត់ទោសអតីតប្រមុខរដ្ឋនៃកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យរូបនេះឲ្យជាប់ពន្ធនាគារមួយជីវិត កាលពីឆ្នាំ២០១៨ ក្រោមបទចោទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍។ល។
នៅថ្ងៃចន្ទ ទី១០ កញ្ញា អាមេរិកតាមរយៈទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិលោកចន បុលតុនបានវាយប្រហារដោយសម្តីធ្ងន់ៗលើតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) ក្រុងឡាអេ។ ICC ដែលក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៧ បានបើកការស៊ើបអង្កេតលើឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាមជាយថាហេតុប្រព្រឹត្តដោយទាហានអាមេរិកនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន។។ល។
នៅថ្ងៃអង្គារ ទី១៥ វិច្ឆិកា សហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ចេញប្រតិកម្មតបនឹងរបាយការណ៍របស់តុលាការព្រហ្មទ័ណ្ឌអន្តរជាតិក្រុងឡាអេដែលថា កងទ័ពអាមេរិក និងភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់CIA ប្រហែលជាបានប្រព្រឹត្តទង្វើឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាមនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន និងនៅមន្ទីរឃុំឃាំងសម្ងាត់ផ្សេងទៀតនៅក្នុងប្រទេសអឺរ៉ុប។ល។
ការរៀបចំពិធីបុណ្យសមុទ្រឆ្នាំ២០២៤នេះ គឺមានការចូល រួមកាន់តែផុលផុស...
ភ្នំពេញ ៖ សម្តេច ឃួន សុដារី ប្រធានរដ្ឋសភា បានស្នើជំរុញគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បង្កើត «បណ្តាញអន្តរជាតិ នៃសមាជិកសភាសម្របសម្រួលទំនាស់» ដើម្បីកសាងសន្តិភាពសកល ។
នៅថ្ងៃអង្គារទី១៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤នេះ គឺជាថ្ងៃទី៤ហើយ ដែលឧទ្ធម្ភាគចក្រយោធាមួយគ្រឿងបានបាត់ដំណឹងនៅក្នុងភូមិសាស្ត្រជួរភ្នំក្រវាញនៃខេត្តពោធិ៍សាត់។ ជាមួយគ្នានេះក្រុមការងារជាច្រើនក្រុមកំពុងតែបង្កើនល្បឿន និងពង្រីកវិសាលភាពនៃការរុករកឧទ្ធម្ភាគចក្រដែលបានបាត់ដំណឹងនេះ ខណៈអាកាសធាតុមិនអំណោយផល។ល។
ក្នុងឱកាស សប្តាហ៍នៃភាសាបារាំង និងទិវាហ្វ្រង់កូហ្វូនី (Francophonie) វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI ខេមរភាសា សូមបង្វែរអារម្មណ៍ប្រិយមិត្ត មកស្តាប់ និងទស្សនា ស្វែងយល់អំពីប្រវត្តិនៃប្រាសាទមួយក្នុងប្រទេសបារាំង ដែលមានឈ្មោះថា Villers-Cotterêts។ កសាងឡើង ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ស្តេចបារាំង François ទី១ ក្នុងសតវត្សរ៍ទី។ល។
បើតាមតុល្យការនារសៀលថ្ងៃពុធទី ៨កុម្ភៈ ចំនួនមនុស្សស្លាប់ក្នុងគ្រោះរញ្ជួយដីនៅតួកគីកាលពីថ្ងៃចន្ទបានឡើងដល់ជាង១១០០០នាក់ ក្នុងនោះ២៦០០នាក់ជាពលរដ្ឋស៊ីរី ។ ប៉ុន្តែនៅមានការបាត់ខ្លួន ជាច្រើនរយគ្រួសារទៀតណាស់។ ហេតុដូច្នេះហើយបានក្រុមអ្នកសង្គ្រោះនៅតំបន់កាន់កាប់ដោយពួកឧទ្ទាមក្នុងប្រទេសស៊ីរី។ល។
ប្រសិនបើគេធ្វើដំណើរតាមដងផ្លូវខាងមុខវិទ្យាស្ថានបារាំង ដែលស្ថិតក្នុងសង្កាត់បឹងរាំងរាជធានីភ្នំពេញ គេប្រាកដជាឃើញបុរសបរទេសម្នាក់មាន ចង្រ្កានហ្កាស ដាក់លើម៉ូតូ លក់នំផេនខេក ក្រោមឆ័ត្រនៅទីនោះ។ គាត់មានអតិថិជនជាហូរហែចាំទិញនំបារាំងរបស់គាត់ ពីថ្ងៃចន្ទ។ល។
ស្ត្រីអាហ្វហ្កានីស្ថាន រាប់សិបនាក់ បាននាំគ្នាធ្វើបាតុកម្ម នៅថ្ងៃ ព្រហស្បតិ៍ទី ១៦ ធ្នូ ២០២១ នៅកណ្តាលក្រុងកាប៊ុល ដើម្បីទាមទារសិទ្ធិសិក្សា សិទ្ធិធ្វើការ និងសិទ្ធិចូលប្រលូកនយោបាយ។ អ្វីជាការកត់សម្គាល់ បាតុកម្មថ្ងៃនេះ បានទទួលការព្រមព្រៀងពីអាជ្ញាធរ តាលីបង់ និងប្រព្រឹត្តទៅចំពេលដែលអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ល។
សាលាក្តីខ្មែរក្រហមនៅថ្ងៃនេះបានបើកសវនាការលើសំណុំរឿង០០២ វគ្គ០២ ដែលមានជនជាប់ចោទគឺលោក ខៀវ សំផន ។ ជាសវនាការទៅតាមបណ្តឹងសារទុក្ខរបស់មេធាវីការពារក្តី បន្ទាប់ពីសាលាដំបូងបានកាត់ទោសអតីតប្រមុខរដ្ឋនៃកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យរូបនេះឲ្យជាប់ពន្ធនាគារមួយជីវិត កាលពីឆ្នាំ២០១៨ ក្រោមបទចោទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍។ល។
នៅថ្ងៃចន្ទ ទី១០ កញ្ញា អាមេរិកតាមរយៈទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិលោកចន បុលតុនបានវាយប្រហារដោយសម្តីធ្ងន់ៗលើតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) ក្រុងឡាអេ។ ICC ដែលក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៧ បានបើកការស៊ើបអង្កេតលើឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាមជាយថាហេតុប្រព្រឹត្តដោយទាហានអាមេរិកនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន។។ល។
នៅថ្ងៃអង្គារ ទី១៥ វិច្ឆិកា សហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ចេញប្រតិកម្មតបនឹងរបាយការណ៍របស់តុលាការព្រហ្មទ័ណ្ឌអន្តរជាតិក្រុងឡាអេដែលថា កងទ័ពអាមេរិក និងភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់CIA ប្រហែលជាបានប្រព្រឹត្តទង្វើឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាមនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន និងនៅមន្ទីរឃុំឃាំងសម្ងាត់ផ្សេងទៀតនៅក្នុងប្រទេសអឺរ៉ុប។ល។
ការរៀបចំពិធីបុណ្យសមុទ្រឆ្នាំ២០២៤នេះ គឺមានការចូល រួមកាន់តែផុលផុស...
ភ្នំពេញ ៖ សម្តេច ឃួន សុដារី ប្រធានរដ្ឋសភា បានស្នើជំរុញគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បង្កើត «បណ្តាញអន្តរជាតិ នៃសមាជិកសភាសម្របសម្រួលទំនាស់» ដើម្បីកសាងសន្តិភាពសកល ។