មេដឹកនាំចិនជាន់ខ្ពស់ បានចាត់ទុកទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ពុជា ជាអាទិភាពនៃការទូតរបស់ចិន។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ ជាសេចក្តីប្រកាសបន្ទាប់ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានជួបពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ចិន លោក ស៊ី ជីនពីង និងលោក លី ឈាង អំឡុងពេលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្វើទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសចិនពីថ្ងៃទី១៥។ល។
អ្នកជំនាញផ្នែកសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា បានកត់សម្គាល់ឃើញភាពយឺតយ៉ាវនៃការធ្វើច្បាប់ ឬធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់មួយចំនួនពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យព័ត៌មាន ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍សង្គម និងសិទ្ធិរបស់អ្នកកាសែត។ ច្បាប់ដែលអ្នកជំនាញបានលើកឡើងនោះ គឺច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន ដែលគួរធ្វើវិសោធនកម្មឱ្យបានលឿន និងច្បាប់ផ្សេងៗទៀត ដូចជា ច្បាប់ស្តីពីសិទ្ធិទទួលព័ត៌មាន។ល។
សហរដ្ឋអាមេរិក និងអតីតគូសត្រូវ អ៊ីរ៉ាក់ បានសម្រេចចុះកិច្ចព្រមព្រៀង ជិត ៥០ ស្តីពីភាពជាដៃគូសហការ ហើយជាពិសេសផ្តោតលើវិស័យប្រេងឥន្ធនៈ។ លើសពីនេះ ក្រោមអន្តរការីសម្របសម្រួលរបស់លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ, អ៊ីរ៉ាក់និងស៊ីរី ក៏បានយល់ព្រមដាក់ឲ្យដំណើរការបំពង់បង្ហូរប្រេងឡើងវិញ។ល។
បេក្ខភាពឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកថ្មី លោក Christopher Anderson បានអះអាងពីការងារអាទិភាពទី១ នៅពេលមកបំពេញការងារនៅកម្ពុជា ថាលោកនឹងរុះរើឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញ ព្រមទាំងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋជន ដែលនៅពីក្រោយ។ ការបញ្ជាក់នេះធ្វើឡើង នៅអំឡុងពេល លោក Christopher Anderson បេក្ខភាពឯកអគ្គរដ្ឋអាទូតអាមេរិក ឡើងផ្តល់សក្ខីកម្មនៅចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការទំនាក់ទំនងការបរទេសព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក។ល។
អ្នករាយការណ៍ពិសេសស្តីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាលោក Tom Andrews នឹងមកបំពេញទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅកម្ពុជារយៈពេល ១២ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Tom Andrews ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងវាយតម្លៃពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា ក្នុងនោះ ក៏មានដំណើរចុះទៅពិនិត្យមើលស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃជនភៀសសឹកនៅតាមបណ្តាខេត្តចំនួន២។ល។
កម្ពុជា បានចុះហត្ថលេខាទិញយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរប្រភេទ C919 និង C909 ចំនួន១០គ្រឿង ពីចិន ដើម្បីបម្រើដល់វិស័យអាកាសចរណ៍របស់ខ្លួន។ ការសម្រេចទិញយន្តហោះនេះ បានធ្វើឡើងនៅអំឡុងពេលនៃទស្សនកិច្ចរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅកាន់ប្រទេសចិន ដើម្បីចូលរួមក្នុងសន្និសីទបញ្ញាសិប្បនិម្មិតពិភពលោកចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៧។ល។
ក្រសួងការបរទេសតៃវ៉ាន់ នៅថ្ងៃសុក្រទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ បានប្រកាសពីការដកកម្ពុជា ចេញពីកម្មវិធីសម្រួលទិដ្ឋាការចេញ-ចូល។ ការសម្រេចដូចនេះ ត្រូវក្រសួងការបរទេសតៃវ៉ាន់បញ្ជាក់ថា កម្ពុជាបានក្បត់អំពីល្អរបស់តៃវ៉ាន់ ហើយបែរជាបន្ទរសំឡេងគាំទ្រគោលនយោបាយចិនតែមួយទៅវិញ។ ឆ្លើយតបចំពោះបញ្ហានេះ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា អះអាងថា កម្ពុជាចាត់ទុកតៃវ៉ាន់គ្រាន់ជាខេត្តមួយរបស់ចិន។ល។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុធិន ឆានវីរៈគូន និងប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង បានពិភាក្សាគ្នាត្រង់ទៅត្រង់មកនៅក្នុងជំនួបមួយនាទីក្រុងសៀងហៃ ប្រទេសចិន អំពីរថក្រោះ ដែលកម្ពុជាបានទទួលពីប្រទេសចិនកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ លោក ស៊ី ជីនពីង បានបញ្ជាក់ថា រថក្រោះដែលចិនប្រគល់ឲ្យកម្ពុជា ជាផ្នែកមួយនៃការទិញដូរអាវុធតាមកិច្ចព្រមព្រៀង។ល។
យុទ្ធនាការបង្ក្រាបក្រុមអន្ធពាល និងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មជួញដូរគ្រឿងញៀននៅប្រទេសអេលសាល់វ៉ាឌ័រ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២២មក មានដឹតដាមទៅដោយករណីរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងអាចជាករណីឧក្រិដ្ឋម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។ ផ្អែកតាម អង្គការ Amnesty International គឺអាជ្ញាធរអេលសាល់វ៉ាឌ័រ បានចាប់ឃុំខ្លួនមនុស្សក្រៅប្រព័ន្ធច្បាប់។ល។
ក្នុងទិសដៅបន្តពង្រឹងនយោបាយអន្តោប្រវេសន៍ រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកប្រកាសរឹតបន្តឹងទិដ្ឋាការស្នាក់នៅចំពោះនិស្សិតនិងអ្នកសារព័ត៌មានបរទេស។ វិធានការថ្មីបានកំណត់រយៈពេលស្នាក់នៅស្របច្បាប់សម្រាប់និស្សិតបរទេស យ៉ាងច្រើនបំផុត ត្រឹម៤ឆ្នាំ ហើយចំពោះ អ្នកកាសែត ត្រឹម៨ខែ។ រយៈពេលនេះ តិចខ្លាំង បើប្រៀបនឹងការអនុវត្តពីមុន។។ល។
មេដឹកនាំចិនជាន់ខ្ពស់ បានចាត់ទុកទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ពុជា ជាអាទិភាពនៃការទូតរបស់ចិន។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ ជាសេចក្តីប្រកាសបន្ទាប់ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានជួបពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ចិន លោក ស៊ី ជីនពីង និងលោក លី ឈាង អំឡុងពេលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្វើទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសចិនពីថ្ងៃទី១៥។ល។
អ្នកជំនាញផ្នែកសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា បានកត់សម្គាល់ឃើញភាពយឺតយ៉ាវនៃការធ្វើច្បាប់ ឬធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់មួយចំនួនពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យព័ត៌មាន ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍សង្គម និងសិទ្ធិរបស់អ្នកកាសែត។ ច្បាប់ដែលអ្នកជំនាញបានលើកឡើងនោះ គឺច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន ដែលគួរធ្វើវិសោធនកម្មឱ្យបានលឿន និងច្បាប់ផ្សេងៗទៀត ដូចជា ច្បាប់ស្តីពីសិទ្ធិទទួលព័ត៌មាន។ល។
សហរដ្ឋអាមេរិក និងអតីតគូសត្រូវ អ៊ីរ៉ាក់ បានសម្រេចចុះកិច្ចព្រមព្រៀង ជិត ៥០ ស្តីពីភាពជាដៃគូសហការ ហើយជាពិសេសផ្តោតលើវិស័យប្រេងឥន្ធនៈ។ លើសពីនេះ ក្រោមអន្តរការីសម្របសម្រួលរបស់លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ, អ៊ីរ៉ាក់និងស៊ីរី ក៏បានយល់ព្រមដាក់ឲ្យដំណើរការបំពង់បង្ហូរប្រេងឡើងវិញ។ល។
បេក្ខភាពឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកថ្មី លោក Christopher Anderson បានអះអាងពីការងារអាទិភាពទី១ នៅពេលមកបំពេញការងារនៅកម្ពុជា ថាលោកនឹងរុះរើឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញ ព្រមទាំងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋជន ដែលនៅពីក្រោយ។ ការបញ្ជាក់នេះធ្វើឡើង នៅអំឡុងពេល លោក Christopher Anderson បេក្ខភាពឯកអគ្គរដ្ឋអាទូតអាមេរិក ឡើងផ្តល់សក្ខីកម្មនៅចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការទំនាក់ទំនងការបរទេសព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក។ល។
អ្នករាយការណ៍ពិសេសស្តីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាលោក Tom Andrews នឹងមកបំពេញទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅកម្ពុជារយៈពេល ១២ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Tom Andrews ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងវាយតម្លៃពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា ក្នុងនោះ ក៏មានដំណើរចុះទៅពិនិត្យមើលស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃជនភៀសសឹកនៅតាមបណ្តាខេត្តចំនួន២។ល។
កម្ពុជា បានចុះហត្ថលេខាទិញយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរប្រភេទ C919 និង C909 ចំនួន១០គ្រឿង ពីចិន ដើម្បីបម្រើដល់វិស័យអាកាសចរណ៍របស់ខ្លួន។ ការសម្រេចទិញយន្តហោះនេះ បានធ្វើឡើងនៅអំឡុងពេលនៃទស្សនកិច្ចរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅកាន់ប្រទេសចិន ដើម្បីចូលរួមក្នុងសន្និសីទបញ្ញាសិប្បនិម្មិតពិភពលោកចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៧។ល។
ក្រសួងការបរទេសតៃវ៉ាន់ នៅថ្ងៃសុក្រទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ បានប្រកាសពីការដកកម្ពុជា ចេញពីកម្មវិធីសម្រួលទិដ្ឋាការចេញ-ចូល។ ការសម្រេចដូចនេះ ត្រូវក្រសួងការបរទេសតៃវ៉ាន់បញ្ជាក់ថា កម្ពុជាបានក្បត់អំពីល្អរបស់តៃវ៉ាន់ ហើយបែរជាបន្ទរសំឡេងគាំទ្រគោលនយោបាយចិនតែមួយទៅវិញ។ ឆ្លើយតបចំពោះបញ្ហានេះ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា អះអាងថា កម្ពុជាចាត់ទុកតៃវ៉ាន់គ្រាន់ជាខេត្តមួយរបស់ចិន។ល។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុធិន ឆានវីរៈគូន និងប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង បានពិភាក្សាគ្នាត្រង់ទៅត្រង់មកនៅក្នុងជំនួបមួយនាទីក្រុងសៀងហៃ ប្រទេសចិន អំពីរថក្រោះ ដែលកម្ពុជាបានទទួលពីប្រទេសចិនកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ លោក ស៊ី ជីនពីង បានបញ្ជាក់ថា រថក្រោះដែលចិនប្រគល់ឲ្យកម្ពុជា ជាផ្នែកមួយនៃការទិញដូរអាវុធតាមកិច្ចព្រមព្រៀង។ល។
យុទ្ធនាការបង្ក្រាបក្រុមអន្ធពាល និងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មជួញដូរគ្រឿងញៀននៅប្រទេសអេលសាល់វ៉ាឌ័រ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២២មក មានដឹតដាមទៅដោយករណីរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងអាចជាករណីឧក្រិដ្ឋម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។ ផ្អែកតាម អង្គការ Amnesty International គឺអាជ្ញាធរអេលសាល់វ៉ាឌ័រ បានចាប់ឃុំខ្លួនមនុស្សក្រៅប្រព័ន្ធច្បាប់។ល។
ក្នុងទិសដៅបន្តពង្រឹងនយោបាយអន្តោប្រវេសន៍ រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកប្រកាសរឹតបន្តឹងទិដ្ឋាការស្នាក់នៅចំពោះនិស្សិតនិងអ្នកសារព័ត៌មានបរទេស។ វិធានការថ្មីបានកំណត់រយៈពេលស្នាក់នៅស្របច្បាប់សម្រាប់និស្សិតបរទេស យ៉ាងច្រើនបំផុត ត្រឹម៤ឆ្នាំ ហើយចំពោះ អ្នកកាសែត ត្រឹម៨ខែ។ រយៈពេលនេះ តិចខ្លាំង បើប្រៀបនឹងការអនុវត្តពីមុន។។ល។