ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាអាចកាត់បន្ថយកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៃបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ក្នុងតំបន់អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក រហូតដល់ ១,៣ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦-២០២៧ និងបង្កើនអតិផរណា ៣,២ភាគរយ ប្រសិនបើការរំខានដល់ទីផ្សារថាមពល មានរយៈពេលច្រើនជាងមួយឆ្នាំ។ នេះបើយោងតាមការស្រាវជ្រាវថ្មីរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB)។ យោងតាមការចេញផ្សាយដោយ ADB កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បានឲ្យដឹងថា ជម្លោះនេះប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសនៅអាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក តាមរយៈថ្លៃថាមពលកាន់តែខ្ពស់ ការរំខានដល់ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់និងពាណិជ្ជកម្ម និងលក្ខខណ្ឌហិរញ្ញវត្ថុកាន់តែតឹងរ៉ឹង។ វិស័យទេសចរណ៍ និងការផ្ទេរប្រាក់ពីបរទេសក៏អាចរងផលប៉ះពាល់ផងដែរ។ របាយការណ៍ស្រាវជ្រាវសង្ខេបរបស់ ADB នេះរំលេចពីសេណារីយ៉ូហានិភ័យចំនួនបីដែលបង្ហាញថា ផលប៉ះពាល់លើប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍនៅក្នុងតំបន់នេះ នឹងអាស្រ័យភាគច្រើនលើរយៈពេលនៃការរំខានដោយសារជម្លោះ។ បើជម្លោះមានរយៈពេលខ្លី សម្ពាធថ្លៃថាមពលនឹងថយចុះយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ការរំខានដែលអូសបន្លាយកាន់តែយូរ នឹងនាំឱ្យមានផលប៉ះពាល់កាន់តែធំធេង និងអូសបន្លាយយូរលើកំណើននិងអតិផរណា។ សេណារីយ៉ូជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា៖ សេណារីយ៉ូ ទី១(ការរំខានបន្តរហូតដល់ដំណាច់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦) • ថ្លៃប្រេងកើនឡើងជាមធ្យម ១០៥ ដុល្លារ ក្នុងត្រីមាសទី២ និងធ្លាក់ចុះមកថ្លៃមូលដ្ឋានវិញ ក្នុងត្រីមាសទី ៣ ឆ្នាំ២០២៦ • ថ្លៃឧស្ម័នកើនឡើងក្នុងត្រីមាសទី២ • ផលប៉ះពាល់លើផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប៖ ថយ ០,៣ ភាគរយ • ផលប៉ះពាល់លើអតិផរណា៖ កើន០,៦ ភាគរយ សេណារីយ៉ូ ទី២ (ការរំខានអូសបន្លាយហូតដល់ចុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦) • ថ្លៃប្រេងកើនឡើងដល់ ១៣០ ដុល្លារក្នុងត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៦ និង ១២០ ដុល្លារក្នុងត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០២៦ និងធ្លាក់ចុះមកថ្លៃមូលដ្ឋានវិញក្នុងត្រីមាសទី៤ ឆ្នាំ២០២៦ • ថ្លៃឧស្ម័នកើនឡើងខ្លាំងជាងសេណារីយ៉ូទី១ សមាមាត្រទៅនឹងការកើនឡើងនៃថ្លៃប្រេង • ផលប៉ះពាល់លើផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប៖ ថយ ០,៧ ភាគរយ • ផលប៉ះពាល់លើអតិផរណា៖ កើន១,២ ភាគរយ សេណារីយ៉ូ ទី៣ (ការរំខានធ្ងន់ធ្ងរបន្តកើតឡើងរហូតដល់ចុង ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៧) • ថ្លៃប្រេងហក់កើនឡើងដល់ជាង ១៥៥ ដុល្លារក្នុងត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៦ រួចធ្លាក់ចុះយឺតៗមកត្រឹមប្រហែល ១៤០ ដុល្លារនៅចន្លោះត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០២៦ និងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៧ ហើយបន្ទាប់មកធ្លាក់ចុះមកថ្លៃមូលដ្ឋានវិញ • ថ្លៃឧស្ម័នកើនឡើងខ្លាំង ប្រហាក់ប្រហែលនឹងកម្រិត បន្ទាប់ពីការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន • ផលប៉ះពាល់លើផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប៖ ថយ ១,៣ ភាគរយ • ផលប៉ះពាល់លើអតិផរណា៖ កើន៣,២ ភាគរយ ផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានលើកំណើននឹងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក ខណៈដែលអតិផរណាកើនឡើងខ្លាំងក្នុងប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង។ សេណារីយ៉ូទាំងនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីកម្រិតខ្ពស់នៃភាពមិនប្រាកដប្រជា ដែលអាស្រ័យនឹងការវិវត្តនៃជម្លោះ និងការរំខានរបស់វា ហើយគួរតែត្រូវបានឆ្លើយតបដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ បន្ថែមពីលើថ្លៃថាមពលកាន់តែខ្ពស់ សេណារីយ៉ូទាំងនេះ ក៏ពិនិត្យលើការរំខានដល់ ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ទូទៅ និង ការរឹតបន្តឹងលក្ខខណ្ឌហិរញ្ញវត្ថុជាសកល។ លោក Albert Park ប្រធានសេដ្ឋវិទូរបស់ ADB បានមានប្រសាសន៍ថា «ការរំខាននៃវិស័យថាមពលដែលអូសបន្លាយពេលយូរអាចបង្ខំឱ្យប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ក្នុងតំបន់អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក ដោះស្រាយស្ថានភាពលំបាកធំពីរក្នុងពេលតែមួយគឺ កំណើនខ្សោយ និងអតិផរណាខ្ពស់។ រដ្ឋាភិបាលគួរតែផ្តោតលើការទប់ស្កាត់ភាពតានតឹងក្នុងទីផ្សារ និងការការពារអ្នកដែលងាយរងគ្រោះបំផុត ហើយអនុម័តគោលនយោបាយដើម្បីកែលម្អភាពធន់រយៈពេលវែង។» របាយការណ៍ស្រាវជ្រាវសង្ខេបនេះបង្ហាញពីការឆ្លើយតបគោលនយោបាយសំខាន់ៗចំនួនបួន៖ • គោលនយោបាយគួរតែផ្តោតលើ ការរក្សាស្ថិរភាពជាជាងការលាក់បាំងកម្រិតថ្លៃជាក់ស្តែង។ ការបង្ហាញឱ្យឃើញថ្លៃថាមពលដែលកើនឡើង យ៉ាងហោចណាស់ អាចលើកទឹកចិត្តដល់ការសន្សំសំចៃថាមពល ការប្តូរការប្រើប្រាស់ប្រភេទឥន្ធនៈ និងការវិនិយោគលើប្រភពថាមពលជំនួស។ ការគ្រប់គ្រងថ្លៃ ឬការឧបត្ថម្ភធនច្រើន អាចជាប្រាក់លើកទឹកចិត្តខុសគោលដៅ ការពន្យារពេលការកែតម្រូវ និងការប្រើប្រាស់ធនធានមិនត្រឹមត្រូវ។ • ការគាំទ្រសារពើពន្ធដែលចាំបាច់គួរតែត្រូវបានកំណត់គោលដៅ និងពេលវេលាច្បាស់លាស់។ អាទិភាពគួរតែត្រូវបានផ្តល់ដល់ការគាំទ្រដល់គ្រួសារដែលងាយរងគ្រោះ និងឧស្សាហកម្មដែលរងផលប៉ះពាល់បំផុត។ វិធានការដែលមានគោលដៅត្រឹមត្រូវអាចទប់ទល់នឹងផលប៉ះពាល់សង្គមដែលបណ្តាលមកពីការកើនឡើងនៃថ្លៃ ហើយទប់ស្កាត់ចំណាយសារពើពន្ធ និងកំណត់ប្រាក់លើកទឹកចិត្តដើម្បីឆ្លើយតបនឹងវិបត្តដែលកើតឡើង។ • ធនាគារកណ្តាលគួរតែផ្តោត លើការកំណត់ការប្រែប្រួលទីផ្សារហួសហេតុ ហើយតាមដានមើលនិន្នាការអតិផរណា។ អាទិភាពគួរតែផ្តល់ដល់សន្ទនីយភាពគោលដៅ ដើម្បីរក្សាដំណើរការទីផ្សារប្រកបដោយសណ្តាប់ធ្នាប់។ ការរឹតបន្តឹងគោលនយោបាយខ្លាំងពេក ប្រថុយប្រថាននឹងឧបសគ្គកាន់តែធំសម្រាប់កំណើន និងធ្វើឱ្យភាពប្រែប្រួលផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ ការរឹតបន្តឹងខ្លះអាចល្អ ហើយការផ្តល់បច្ចុប្បន្នភាពច្បាស់លាស់ពីធនាគារកណ្តាលមានសារៈសំខាន់ណាស់ ដើម្បីរក្សាការព្យាករអតិផរណាឱ្យមានស្ថិរភាព។ • រដ្ឋាភិបាលគួរតែទប់ស្កាត់តម្រូវការថាមពលតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ វិធានការជាក់ស្តែងរួមមាន ការកំណត់សីតុណ្ហភាពសម្រាប់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ការកាត់បន្ថយការប្រើអគ្គិសនីដែលមិនចាំបាច់ យុទ្ធនាការសន្សំសំចៃអគ្គិសនី និងការធ្វើការពីផ្ទះ ឬការធ្វើការតាមកាលវិភាគបត់បែនខុសគ្នា។ ការលើកទឹកចិត្តការប្រើប្រាស់ការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ និងថ្ងៃដែលគ្មានរថយន្តនៅក្នុងតំបន់ទីក្រុងនៅថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈ ក៏អាចជួយកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈក្នុងការដឹកជញ្ជូនផងដែរ។ ADB គឺជាធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ពហុភាគី ឈានមុខគេមួយ ដែលគាំទ្រកំណើនប្រកបដោយបរិយាបន្ន ភាពធន់ និង ចីរភាព នៅទូទាំងអាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក។ ដោយធ្វើការជាមួយសមាជិក និងដៃគូរបស់ខ្លួន ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមស្មុគស្មាញរួមគ្នា ADB ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយនវានុវត្តន៍ និង ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរជីវិត កសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រកបដោយគុណភាព និងការពារភពផែនដីរបស់យើង។ បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៦ ADB ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយសមាជិកចំនួន ៦៩ ក្នុងចំណោម ៥០ ស្ថិតក្នុងតំបន់អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក៕
IMF បានព្រមានថា ការរំខានពាណិជ្ជកម្ម ការហក់ឡើងខ្ពស់នៃតម្លៃថាមពល និងការប្រែប្រួលទីផ្សារ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចសកល
អាមេរិក៖ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកព្រមានថា ប្រតិបត្តិការ Epic Fury អាចបង្កឱ្យមានការខាតបង់សរុបលើសពី២០០ពាន់លានដុល្លារ ប្រសិនបើភាពតានតឹងបន្តអូសបន្លាយ ។ ខណៈដែលភ្លើងសង្គ្រាមកំពុងគ្របដណ្តប់សឹងតែពាសពេញដែនអាកាសនៃតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា សំណួរដ៏ចាក់ដោតបំផុតបានលេចឡើងថា តើ
ចន្លោះពេលរងការឈ្លានពានពីប្រទេសថៃ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅតាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនជាមួយថៃបានភៀសខ្លួនទៅកាន់កន្លែងមានសុវត្ថិភាព ជាហេតុធ្វើឱ្យពួកគេមិនអាចប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតបាន។ ការណ៍នេះតិចឬច្រើនក៏បានជះឥទ្ធិពលទៅដល់ចរន្ដសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាផងដែរ។ ដូច្នេះតើគួរមានយន្ដការអ្វីដែលអាចធានាឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានៅបន្ដដំណើរការចន្លោះពេលរងការឈ្លានពានពីថៃ? លោ�
កំណើនសេដ្ឋកិច្ចថៃរំពឹងថានឹងធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុតក្នុងរយៈពេលជាង ១ ទសវត្សរ៍ ដោយដកសម័យវិបត្តិកូវីដ១៩ចេញ
សេដ្ឋវិទូថៃបានព្រមានពីភាពស្រពេចស្រពិលនៃទស្សនវិស័យសេដ្ឋកិច្ចថៃ ដោយសារតែអស្ថិរភាពនយោបាយដែលបន្តអូសបន្លាយ ចំពេលប្រទេសនេះរៀបចំការបោះឆ្នោត
ការធ្វើទេសន្តរប្រវេសន៍ការងារ ជាបាតុភូតសកលមួយ ដែលកើតឡើងនៅគ្រប់ប្រទេស ហើយបានចូលរួមចំណែកដ៏ធំធេងនៅក្នុងការលើកកម្ពស់ជីវភាពគ្រួសារ និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ខណៈពេលដែល ពលករទេសន្តរប្រវេសន៍ គឺជា “វីរបុរស (Hero)” សម្រាប់គ្រួសារ និងសង្គមជាតិ។ នេះជាប្រសាសន៍របស់លោក ហេង សួរ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ថ្លែងក្នុងពិធីអបអរសាទរទិវាអន្តរជា
ក្រសួងការងារបានរៀបចំសិក្ខាសាលាត្រីភាគីស្ដីពី «បច្ចុប្បន្នភាពសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងនិន្នាការប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមានៅកម្ពុជានិងក្នុងតំបន់» ដើម្បីជាវេទិកាមួយដ៏សំខាន់សម្រាប់គ្រប់ភាគីធ្វើជាមូលដ្ឋាន និងធាតុចូលបន្ថែមក្នុងការចរចាប្រាក់ឈ្នួលអប្បរមាសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦។ សិក្ខាសាលានេះត្រូវបានប្រកាសបើកដោយលោក គួច សុមាន រដ្ឋលេខាធិការតំណាងលោករដ្ឋមន្ដ្រី និងមា�
ប្រទេសកម្ពុជាមានសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម(SME) ចំនួនជាង ៧៥ម៉ឺនសហគ្រាស ដែលរួមចំណែក ៩៨% នៃអាជីវកម្មទាំងអស់នៅកម្ពុជា។ ចំនួន SMEនេះ ស្មើនឹង ៦០% នៃផលិតផលក្នុងស្រុក ព្រមទាំងផ្ដល់ឱកាសការងារ ៧៣% នៃកម្លាំងពលកម្មសរុបនៅកម្ពុជា។ នៅក្នុងចំណោមនោះ សហគ្រិនស្រ្តីជាង ៦០% បានក្លាយទៅជាម្ចាស់អាជីវកម្មក្នុងវិស័យសហគ្រាសធុនតូច។ល។
រាជធានីភ្នំពេញ ៖ ប្រទេសកម្ពុជា និងឥណ្ឌូនេស៊ី មានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគ តែបច្ចុប្បន្ននៅមានកម្រិតនៅឡើយ ដែលទាមទារឱ្យមានការពង្រឹងទំនាក់ទំនងបន្ថែមទៀត ដូចជាបញ្ហាឡូជីស្ទិក និងការដឹងជញ្ជូនទាំងជើងទឹក និងជើងគោគ
ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាអាចកាត់បន្ថយកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៃបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ក្នុងតំបន់អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក រហូតដល់ ១,៣ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦-២០២៧ និងបង្កើនអតិផរណា ៣,២ភាគរយ ប្រសិនបើការរំខានដល់ទីផ្សារថាមពល មានរយៈពេលច្រើនជាងមួយឆ្នាំ។ នេះបើយោងតាមការស្រាវជ្រាវថ្មីរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB)។ យោងតាមការចេញផ្សាយដោយ ADB កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បានឲ្យដឹងថា ជម្លោះនេះប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសនៅអាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក តាមរយៈថ្លៃថាមពលកាន់តែខ្ពស់ ការរំខានដល់ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់និងពាណិជ្ជកម្ម និងលក្ខខណ្ឌហិរញ្ញវត្ថុកាន់តែតឹងរ៉ឹង។ វិស័យទេសចរណ៍ និងការផ្ទេរប្រាក់ពីបរទេសក៏អាចរងផលប៉ះពាល់ផងដែរ។ របាយការណ៍ស្រាវជ្រាវសង្ខេបរបស់ ADB នេះរំលេចពីសេណារីយ៉ូហានិភ័យចំនួនបីដែលបង្ហាញថា ផលប៉ះពាល់លើប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍនៅក្នុងតំបន់នេះ នឹងអាស្រ័យភាគច្រើនលើរយៈពេលនៃការរំខានដោយសារជម្លោះ។ បើជម្លោះមានរយៈពេលខ្លី សម្ពាធថ្លៃថាមពលនឹងថយចុះយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ការរំខានដែលអូសបន្លាយកាន់តែយូរ នឹងនាំឱ្យមានផលប៉ះពាល់កាន់តែធំធេង និងអូសបន្លាយយូរលើកំណើននិងអតិផរណា។ សេណារីយ៉ូជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា៖ សេណារីយ៉ូ ទី១(ការរំខានបន្តរហូតដល់ដំណាច់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦) • ថ្លៃប្រេងកើនឡើងជាមធ្យម ១០៥ ដុល្លារ ក្នុងត្រីមាសទី២ និងធ្លាក់ចុះមកថ្លៃមូលដ្ឋានវិញ ក្នុងត្រីមាសទី ៣ ឆ្នាំ២០២៦ • ថ្លៃឧស្ម័នកើនឡើងក្នុងត្រីមាសទី២ • ផលប៉ះពាល់លើផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប៖ ថយ ០,៣ ភាគរយ • ផលប៉ះពាល់លើអតិផរណា៖ កើន០,៦ ភាគរយ សេណារីយ៉ូ ទី២ (ការរំខានអូសបន្លាយហូតដល់ចុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦) • ថ្លៃប្រេងកើនឡើងដល់ ១៣០ ដុល្លារក្នុងត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៦ និង ១២០ ដុល្លារក្នុងត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០២៦ និងធ្លាក់ចុះមកថ្លៃមូលដ្ឋានវិញក្នុងត្រីមាសទី៤ ឆ្នាំ២០២៦ • ថ្លៃឧស្ម័នកើនឡើងខ្លាំងជាងសេណារីយ៉ូទី១ សមាមាត្រទៅនឹងការកើនឡើងនៃថ្លៃប្រេង • ផលប៉ះពាល់លើផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប៖ ថយ ០,៧ ភាគរយ • ផលប៉ះពាល់លើអតិផរណា៖ កើន១,២ ភាគរយ សេណារីយ៉ូ ទី៣ (ការរំខានធ្ងន់ធ្ងរបន្តកើតឡើងរហូតដល់ចុង ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៧) • ថ្លៃប្រេងហក់កើនឡើងដល់ជាង ១៥៥ ដុល្លារក្នុងត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៦ រួចធ្លាក់ចុះយឺតៗមកត្រឹមប្រហែល ១៤០ ដុល្លារនៅចន្លោះត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០២៦ និងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៧ ហើយបន្ទាប់មកធ្លាក់ចុះមកថ្លៃមូលដ្ឋានវិញ • ថ្លៃឧស្ម័នកើនឡើងខ្លាំង ប្រហាក់ប្រហែលនឹងកម្រិត បន្ទាប់ពីការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន • ផលប៉ះពាល់លើផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប៖ ថយ ១,៣ ភាគរយ • ផលប៉ះពាល់លើអតិផរណា៖ កើន៣,២ ភាគរយ ផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានលើកំណើននឹងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក ខណៈដែលអតិផរណាកើនឡើងខ្លាំងក្នុងប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង។ សេណារីយ៉ូទាំងនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីកម្រិតខ្ពស់នៃភាពមិនប្រាកដប្រជា ដែលអាស្រ័យនឹងការវិវត្តនៃជម្លោះ និងការរំខានរបស់វា ហើយគួរតែត្រូវបានឆ្លើយតបដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ បន្ថែមពីលើថ្លៃថាមពលកាន់តែខ្ពស់ សេណារីយ៉ូទាំងនេះ ក៏ពិនិត្យលើការរំខានដល់ ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ទូទៅ និង ការរឹតបន្តឹងលក្ខខណ្ឌហិរញ្ញវត្ថុជាសកល។ លោក Albert Park ប្រធានសេដ្ឋវិទូរបស់ ADB បានមានប្រសាសន៍ថា «ការរំខាននៃវិស័យថាមពលដែលអូសបន្លាយពេលយូរអាចបង្ខំឱ្យប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ក្នុងតំបន់អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក ដោះស្រាយស្ថានភាពលំបាកធំពីរក្នុងពេលតែមួយគឺ កំណើនខ្សោយ និងអតិផរណាខ្ពស់។ រដ្ឋាភិបាលគួរតែផ្តោតលើការទប់ស្កាត់ភាពតានតឹងក្នុងទីផ្សារ និងការការពារអ្នកដែលងាយរងគ្រោះបំផុត ហើយអនុម័តគោលនយោបាយដើម្បីកែលម្អភាពធន់រយៈពេលវែង។» របាយការណ៍ស្រាវជ្រាវសង្ខេបនេះបង្ហាញពីការឆ្លើយតបគោលនយោបាយសំខាន់ៗចំនួនបួន៖ • គោលនយោបាយគួរតែផ្តោតលើ ការរក្សាស្ថិរភាពជាជាងការលាក់បាំងកម្រិតថ្លៃជាក់ស្តែង។ ការបង្ហាញឱ្យឃើញថ្លៃថាមពលដែលកើនឡើង យ៉ាងហោចណាស់ អាចលើកទឹកចិត្តដល់ការសន្សំសំចៃថាមពល ការប្តូរការប្រើប្រាស់ប្រភេទឥន្ធនៈ និងការវិនិយោគលើប្រភពថាមពលជំនួស។ ការគ្រប់គ្រងថ្លៃ ឬការឧបត្ថម្ភធនច្រើន អាចជាប្រាក់លើកទឹកចិត្តខុសគោលដៅ ការពន្យារពេលការកែតម្រូវ និងការប្រើប្រាស់ធនធានមិនត្រឹមត្រូវ។ • ការគាំទ្រសារពើពន្ធដែលចាំបាច់គួរតែត្រូវបានកំណត់គោលដៅ និងពេលវេលាច្បាស់លាស់។ អាទិភាពគួរតែត្រូវបានផ្តល់ដល់ការគាំទ្រដល់គ្រួសារដែលងាយរងគ្រោះ និងឧស្សាហកម្មដែលរងផលប៉ះពាល់បំផុត។ វិធានការដែលមានគោលដៅត្រឹមត្រូវអាចទប់ទល់នឹងផលប៉ះពាល់សង្គមដែលបណ្តាលមកពីការកើនឡើងនៃថ្លៃ ហើយទប់ស្កាត់ចំណាយសារពើពន្ធ និងកំណត់ប្រាក់លើកទឹកចិត្តដើម្បីឆ្លើយតបនឹងវិបត្តដែលកើតឡើង។ • ធនាគារកណ្តាលគួរតែផ្តោត លើការកំណត់ការប្រែប្រួលទីផ្សារហួសហេតុ ហើយតាមដានមើលនិន្នាការអតិផរណា។ អាទិភាពគួរតែផ្តល់ដល់សន្ទនីយភាពគោលដៅ ដើម្បីរក្សាដំណើរការទីផ្សារប្រកបដោយសណ្តាប់ធ្នាប់។ ការរឹតបន្តឹងគោលនយោបាយខ្លាំងពេក ប្រថុយប្រថាននឹងឧបសគ្គកាន់តែធំសម្រាប់កំណើន និងធ្វើឱ្យភាពប្រែប្រួលផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ ការរឹតបន្តឹងខ្លះអាចល្អ ហើយការផ្តល់បច្ចុប្បន្នភាពច្បាស់លាស់ពីធនាគារកណ្តាលមានសារៈសំខាន់ណាស់ ដើម្បីរក្សាការព្យាករអតិផរណាឱ្យមានស្ថិរភាព។ • រដ្ឋាភិបាលគួរតែទប់ស្កាត់តម្រូវការថាមពលតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ វិធានការជាក់ស្តែងរួមមាន ការកំណត់សីតុណ្ហភាពសម្រាប់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ការកាត់បន្ថយការប្រើអគ្គិសនីដែលមិនចាំបាច់ យុទ្ធនាការសន្សំសំចៃអគ្គិសនី និងការធ្វើការពីផ្ទះ ឬការធ្វើការតាមកាលវិភាគបត់បែនខុសគ្នា។ ការលើកទឹកចិត្តការប្រើប្រាស់ការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ និងថ្ងៃដែលគ្មានរថយន្តនៅក្នុងតំបន់ទីក្រុងនៅថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈ ក៏អាចជួយកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈក្នុងការដឹកជញ្ជូនផងដែរ។ ADB គឺជាធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ពហុភាគី ឈានមុខគេមួយ ដែលគាំទ្រកំណើនប្រកបដោយបរិយាបន្ន ភាពធន់ និង ចីរភាព នៅទូទាំងអាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក។ ដោយធ្វើការជាមួយសមាជិក និងដៃគូរបស់ខ្លួន ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមស្មុគស្មាញរួមគ្នា ADB ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយនវានុវត្តន៍ និង ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរជីវិត កសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រកបដោយគុណភាព និងការពារភពផែនដីរបស់យើង។ បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៦ ADB ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយសមាជិកចំនួន ៦៩ ក្នុងចំណោម ៥០ ស្ថិតក្នុងតំបន់អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក៕
IMF បានព្រមានថា ការរំខានពាណិជ្ជកម្ម ការហក់ឡើងខ្ពស់នៃតម្លៃថាមពល និងការប្រែប្រួលទីផ្សារ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចសកល
អាមេរិក៖ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកព្រមានថា ប្រតិបត្តិការ Epic Fury អាចបង្កឱ្យមានការខាតបង់សរុបលើសពី២០០ពាន់លានដុល្លារ ប្រសិនបើភាពតានតឹងបន្តអូសបន្លាយ ។ ខណៈដែលភ្លើងសង្គ្រាមកំពុងគ្របដណ្តប់សឹងតែពាសពេញដែនអាកាសនៃតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា សំណួរដ៏ចាក់ដោតបំផុតបានលេចឡើងថា តើ
ចន្លោះពេលរងការឈ្លានពានពីប្រទេសថៃ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅតាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនជាមួយថៃបានភៀសខ្លួនទៅកាន់កន្លែងមានសុវត្ថិភាព ជាហេតុធ្វើឱ្យពួកគេមិនអាចប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតបាន។ ការណ៍នេះតិចឬច្រើនក៏បានជះឥទ្ធិពលទៅដល់ចរន្ដសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាផងដែរ។ ដូច្នេះតើគួរមានយន្ដការអ្វីដែលអាចធានាឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានៅបន្ដដំណើរការចន្លោះពេលរងការឈ្លានពានពីថៃ? លោ�
កំណើនសេដ្ឋកិច្ចថៃរំពឹងថានឹងធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុតក្នុងរយៈពេលជាង ១ ទសវត្សរ៍ ដោយដកសម័យវិបត្តិកូវីដ១៩ចេញ
សេដ្ឋវិទូថៃបានព្រមានពីភាពស្រពេចស្រពិលនៃទស្សនវិស័យសេដ្ឋកិច្ចថៃ ដោយសារតែអស្ថិរភាពនយោបាយដែលបន្តអូសបន្លាយ ចំពេលប្រទេសនេះរៀបចំការបោះឆ្នោត
ការធ្វើទេសន្តរប្រវេសន៍ការងារ ជាបាតុភូតសកលមួយ ដែលកើតឡើងនៅគ្រប់ប្រទេស ហើយបានចូលរួមចំណែកដ៏ធំធេងនៅក្នុងការលើកកម្ពស់ជីវភាពគ្រួសារ និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ខណៈពេលដែល ពលករទេសន្តរប្រវេសន៍ គឺជា “វីរបុរស (Hero)” សម្រាប់គ្រួសារ និងសង្គមជាតិ។ នេះជាប្រសាសន៍របស់លោក ហេង សួរ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ថ្លែងក្នុងពិធីអបអរសាទរទិវាអន្តរជា
ក្រសួងការងារបានរៀបចំសិក្ខាសាលាត្រីភាគីស្ដីពី «បច្ចុប្បន្នភាពសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងនិន្នាការប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមានៅកម្ពុជានិងក្នុងតំបន់» ដើម្បីជាវេទិកាមួយដ៏សំខាន់សម្រាប់គ្រប់ភាគីធ្វើជាមូលដ្ឋាន និងធាតុចូលបន្ថែមក្នុងការចរចាប្រាក់ឈ្នួលអប្បរមាសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦។ សិក្ខាសាលានេះត្រូវបានប្រកាសបើកដោយលោក គួច សុមាន រដ្ឋលេខាធិការតំណាងលោករដ្ឋមន្ដ្រី និងមា�
ប្រទេសកម្ពុជាមានសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម(SME) ចំនួនជាង ៧៥ម៉ឺនសហគ្រាស ដែលរួមចំណែក ៩៨% នៃអាជីវកម្មទាំងអស់នៅកម្ពុជា។ ចំនួន SMEនេះ ស្មើនឹង ៦០% នៃផលិតផលក្នុងស្រុក ព្រមទាំងផ្ដល់ឱកាសការងារ ៧៣% នៃកម្លាំងពលកម្មសរុបនៅកម្ពុជា។ នៅក្នុងចំណោមនោះ សហគ្រិនស្រ្តីជាង ៦០% បានក្លាយទៅជាម្ចាស់អាជីវកម្មក្នុងវិស័យសហគ្រាសធុនតូច។ល។
រាជធានីភ្នំពេញ ៖ ប្រទេសកម្ពុជា និងឥណ្ឌូនេស៊ី មានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគ តែបច្ចុប្បន្ននៅមានកម្រិតនៅឡើយ ដែលទាមទារឱ្យមានការពង្រឹងទំនាក់ទំនងបន្ថែមទៀត ដូចជាបញ្ហាឡូជីស្ទិក និងការដឹងជញ្ជូនទាំងជើងទឹក និងជើងគោគ
វាយោ
លោក Vitoon Asampingpongs បានលើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃការអប់រំផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់នេះថា វាគឺជាផ្នែកមួយនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដែលពឹងផ្អែកលើការផលិត អភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកជំនាញ បង្កើតការងារ និងបង្កើនគុណភាពនៃការផលិត ។ លោកទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់បន្ថែមថា តម្រូវការនៃការកសាងមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់ ឬហៅថាដំណោះស្រាយប�
វាយោ
បច្ចុប្បន្ន នៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសអូរនាង ប៉ោយប៉ែត មានក្រុមហ៊ុន រោងចក្រចំនួន៥ ដែលបានចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម និងទទួលបានគោលការណ៍អនុញ្ញាត ពីក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) ដើម្បីវិនិយោគ ក្នុងនោះរួមមាន ៖ ១. គម្រោងរោងចក្រផលិតសម្លៀកបំពាក់ម៉ាក NIKE របស់ក្រុមហ៊ុន Hi Tech Apparel (Cambodia) Co, Ltd មានកម្មករសរុបចំនួន ២.១៧៥ នាក់ ។ ២. គម្រោងរោងចក្រផ��
វាយោ
លោក Vitoon Asampingpongs បានលើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃការអប់រំផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់នេះថា វាគឺជាផ្នែកមួយនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដែលពឹងផ្អែកលើការផលិត អភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកជំនាញ បង្កើតការងារ និងបង្កើនគុណភាពនៃការផលិត ។ លោកទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់បន្ថែមថា តម្រូវការនៃការកសាងមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់ ឬហៅថាដំណោះស្រាយប�
វាយោ
បច្ចុប្បន្ន នៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសអូរនាង ប៉ោយប៉ែត មានក្រុមហ៊ុន រោងចក្រចំនួន៥ ដែលបានចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម និងទទួលបានគោលការណ៍អនុញ្ញាត ពីក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) ដើម្បីវិនិយោគ ក្នុងនោះរួមមាន ៖ ១. គម្រោងរោងចក្រផលិតសម្លៀកបំពាក់ម៉ាក NIKE របស់ក្រុមហ៊ុន Hi Tech Apparel (Cambodia) Co, Ltd មានកម្មករសរុបចំនួន ២.១៧៥ នាក់ ។ ២. គម្រោងរោងចក្រផ��
