ថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥នេះ គឺជាខួបទី២៥ នៃទិវាអក្ខរកម្មអន្តរជាតិ ដែលត្រូវបានប្រារព្ធឡើងក្រោមប្រធានបទ«ការលើកកម្ពស់អក្ខរកម្ម ក្នុងយុគសម័យឌីជីថល»។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី០៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥នេះលោក ហ៊ឹន សុភាព អ្នកជំនាញខាងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)។ល។
ក្រសួងបរិស្ថានបានចាប់ផ្តើមបើកយុទ្ធនាការកាលពីថ្ងៃទី០១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីសម្អាតផ្លវជាតិក្រោមប្រធានបទ«ផ្លូវជាតិគ្មានសំរាមប្លាស្ទិក»។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី០៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ នេះ លោក ខ្វៃ អាទិត្យា អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានបានប្រាប់ឲ្យដឹងថា យុទ្ធនាការនេះនឹងប្រែក្លាយផ្លូវជាតិនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាពីកន្លែងបោះសំរាមចោលយ៉ាងអាណាធិបតេយ្យទៅជាផ្លូវជាតិដែលមានបរិស្ថាន។ល។
ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានកំណត់យកថ្ងៃអាទិត្យទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៧ ជាកាលបរិច្ឆេទនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ អាណត្តិទី៦។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោក កន សាវាង្ស មន្ត្រីសម្របសម្រួលផ្នែកអង្កេត និងតស៊ូមតិនៃអង្គការឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោត។ល។
សំណុំរឿងលោកកឹម សុខានៅសាលាឧទ្ធរណ៍ នឹងត្រៀមឲ្យមេធាវីទាំងសងខាងឡើងធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាននៅថ្ងៃទី១៩ កញ្ញាខាងមុខ។ សហមេធាវីរបស់លោក កឹម សុខា បានប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី០៥ កញ្ញានេះថា តំណាងមេធាវីលោកកឹម សុខាបានត្រៀមសេចក្តីសន្និដ្ឋានប្រមាណជាង៥០ទំព័រដើម្បីជំទាស់នឹងសាលក្រមសាលាដំបូងក្រុងភ្នំពេញនៅសាលាឧទ្ធរណ៍ខាងមុខនេះ។
អស់រយៈពេលជិត១ខែហើយ ដែលឧទ្ធម្ភាគចក្រយោធា១គ្រឿងបានធ្លាក់នៅតំបន់ជួរភ្នំក្រវាញក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ ដែលបណ្តាលឲ្យស្លាប់អាកាសយានិក ២នាក់។ តាមរយៈកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី០៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ នេះ នាយឧត្តមសេនីយ៍ សឹង សំណាង អគ្គមេបញ្ជាការរង និងជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងអាកាសកម្ពុជាបានថ្លែងថា។ល។
នៅរសៀលថ្ងៃទី២៩ កក្កដានេះ ក្រសួងការពារជាតិបានប្រកាសពីការប្រទះឃើញតម្រុយទីតាំងធ្លាក់ឧទ្ធម្ភាគចក្រយោធាមួយគ្រឿងកាលពីថ្ងៃទី ១២ កក្កដា។ ក្នុងបទសម្ភាសខ្លីជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី២៩ កក្កដានេះ នាយឧត្តមសេនីយ៍ឈុំ សុជាតិ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិបានលើកឡើងថា កងកម្លាំងចម្រុះធ្វើដំណើរដោយជើងឆ្លងកាត់ព្រៃ ភ្នំយ៉ាវយ៉ៃក្នុងចម្ងាយផ្លូវ។ល។
មេធាវីការពារក្តីឱ្យគណបក្ស និងអ្នកនយោបាយប្រឆាំងនៅកម្ពុជា លោក ជូង ជូងី បានប្រកាសចង់បង្កើតគណបក្សនយោបាយថ្មីមួយ ដែលមានឆន្ទៈជួយជាតិពិតប្រាកដ។ តាមរយៈវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោកមេធាវី ជូង ជូងី បញ្ជាក់ថាការគ្រោងបង្កើតគណបក្សនយោបាយរបស់លោក គឺដោយសារលោកសង្កេតឃើញថាអ្នកនយោបាយនៅក្នុងគណបក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នមិនបានដាក់គោលដៅជួយជាតិពិតប្រាកដទេ។។ល។
ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ សារព័ត៌មានជាតិនិងអន្តរជាតិ បន្តការផ្សព្វផ្សាយបង្ហាញពីសកម្មភាពនៃការឈ្លានពានរបស់យោធាថៃមកលើទឹកដីកម្ពុជា។ សារព័ត៌មានទាំងនោះមានដូចជា ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AFP, RFI, France 24, Nikkei Asia, The Straits Times, Channel News Asia-CNA, The Star, AKP, The Phnom Penh Post, Khmer Times, Cambodianess, CCTimes, Fresh News, Kampuchea Thmey ជាដើម។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក នេត្រ ភក្ដ្រា រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងព័ត៌មាន។ លោកបន្ថែមថា ចំណងជើងធំៗរបស់សារ
នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ការប្រឡងសញ្ញាបត្រសិក្សាទុតិយភូមិ ឬបាក់ឌុប ឆ្នាំ២០២៦ បានចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការ។ នៅមណ្ឌលប្រឡងវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ សិស្សានុសិស្សដែលវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI បានជួបសម្ភាសបានប្រាប់ថា ពួកគេបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់ការប្រឡង និងមិនមានការភ័យព្រួយខ្លាំងនោះទេ។ មុនចូលបន្ទប់ប្រឡង។ល។
ថ្មីៗនេះគេសង្កេតឃើញថា ចំនួនអ្នកសុំទាននៅរមណីដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រភ្នំគូលែន ខេត្តសៀមរាប មានការកើនឡើងខ្លាំងដែលបង្កឱ្យមានផលរំខានដល់ភ្ញៀវទេសចរ។ តាមរយៈវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី២មេសានេះ លោក អៀង ពិសិដ្ឋ អភិបាលស្រុកស្វាយលើ ខេត្តសៀមរាប បានទទួលស្គាល់ថា ការកើនឡើងចំនួនអ្នកសុំទាននៅភ្នំគូលែនបែបនេះពីព្រោះអាជ្ញាធរខកខានចុះពិនិត្យរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់អំឡុងពេលមានជម្លោះព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃកាលចុងឆ្នាំ២០២៥។។ល។
ថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥នេះ គឺជាខួបទី២៥ នៃទិវាអក្ខរកម្មអន្តរជាតិ ដែលត្រូវបានប្រារព្ធឡើងក្រោមប្រធានបទ«ការលើកកម្ពស់អក្ខរកម្ម ក្នុងយុគសម័យឌីជីថល»។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី០៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥នេះលោក ហ៊ឹន សុភាព អ្នកជំនាញខាងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)។ល។
ក្រសួងបរិស្ថានបានចាប់ផ្តើមបើកយុទ្ធនាការកាលពីថ្ងៃទី០១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីសម្អាតផ្លវជាតិក្រោមប្រធានបទ«ផ្លូវជាតិគ្មានសំរាមប្លាស្ទិក»។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី០៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ នេះ លោក ខ្វៃ អាទិត្យា អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានបានប្រាប់ឲ្យដឹងថា យុទ្ធនាការនេះនឹងប្រែក្លាយផ្លូវជាតិនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាពីកន្លែងបោះសំរាមចោលយ៉ាងអាណាធិបតេយ្យទៅជាផ្លូវជាតិដែលមានបរិស្ថាន។ល។
ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានកំណត់យកថ្ងៃអាទិត្យទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៧ ជាកាលបរិច្ឆេទនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ អាណត្តិទី៦។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោក កន សាវាង្ស មន្ត្រីសម្របសម្រួលផ្នែកអង្កេត និងតស៊ូមតិនៃអង្គការឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោត។ល។
សំណុំរឿងលោកកឹម សុខានៅសាលាឧទ្ធរណ៍ នឹងត្រៀមឲ្យមេធាវីទាំងសងខាងឡើងធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាននៅថ្ងៃទី១៩ កញ្ញាខាងមុខ។ សហមេធាវីរបស់លោក កឹម សុខា បានប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី០៥ កញ្ញានេះថា តំណាងមេធាវីលោកកឹម សុខាបានត្រៀមសេចក្តីសន្និដ្ឋានប្រមាណជាង៥០ទំព័រដើម្បីជំទាស់នឹងសាលក្រមសាលាដំបូងក្រុងភ្នំពេញនៅសាលាឧទ្ធរណ៍ខាងមុខនេះ។
អស់រយៈពេលជិត១ខែហើយ ដែលឧទ្ធម្ភាគចក្រយោធា១គ្រឿងបានធ្លាក់នៅតំបន់ជួរភ្នំក្រវាញក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ ដែលបណ្តាលឲ្យស្លាប់អាកាសយានិក ២នាក់។ តាមរយៈកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី០៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ នេះ នាយឧត្តមសេនីយ៍ សឹង សំណាង អគ្គមេបញ្ជាការរង និងជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងអាកាសកម្ពុជាបានថ្លែងថា។ល។
នៅរសៀលថ្ងៃទី២៩ កក្កដានេះ ក្រសួងការពារជាតិបានប្រកាសពីការប្រទះឃើញតម្រុយទីតាំងធ្លាក់ឧទ្ធម្ភាគចក្រយោធាមួយគ្រឿងកាលពីថ្ងៃទី ១២ កក្កដា។ ក្នុងបទសម្ភាសខ្លីជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី២៩ កក្កដានេះ នាយឧត្តមសេនីយ៍ឈុំ សុជាតិ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិបានលើកឡើងថា កងកម្លាំងចម្រុះធ្វើដំណើរដោយជើងឆ្លងកាត់ព្រៃ ភ្នំយ៉ាវយ៉ៃក្នុងចម្ងាយផ្លូវ។ល។
មេធាវីការពារក្តីឱ្យគណបក្ស និងអ្នកនយោបាយប្រឆាំងនៅកម្ពុជា លោក ជូង ជូងី បានប្រកាសចង់បង្កើតគណបក្សនយោបាយថ្មីមួយ ដែលមានឆន្ទៈជួយជាតិពិតប្រាកដ។ តាមរយៈវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោកមេធាវី ជូង ជូងី បញ្ជាក់ថាការគ្រោងបង្កើតគណបក្សនយោបាយរបស់លោក គឺដោយសារលោកសង្កេតឃើញថាអ្នកនយោបាយនៅក្នុងគណបក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នមិនបានដាក់គោលដៅជួយជាតិពិតប្រាកដទេ។។ល។
ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ សារព័ត៌មានជាតិនិងអន្តរជាតិ បន្តការផ្សព្វផ្សាយបង្ហាញពីសកម្មភាពនៃការឈ្លានពានរបស់យោធាថៃមកលើទឹកដីកម្ពុជា។ សារព័ត៌មានទាំងនោះមានដូចជា ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AFP, RFI, France 24, Nikkei Asia, The Straits Times, Channel News Asia-CNA, The Star, AKP, The Phnom Penh Post, Khmer Times, Cambodianess, CCTimes, Fresh News, Kampuchea Thmey ជាដើម។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក នេត្រ ភក្ដ្រា រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងព័ត៌មាន។ លោកបន្ថែមថា ចំណងជើងធំៗរបស់សារ
នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ការប្រឡងសញ្ញាបត្រសិក្សាទុតិយភូមិ ឬបាក់ឌុប ឆ្នាំ២០២៦ បានចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការ។ នៅមណ្ឌលប្រឡងវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ សិស្សានុសិស្សដែលវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI បានជួបសម្ភាសបានប្រាប់ថា ពួកគេបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់ការប្រឡង និងមិនមានការភ័យព្រួយខ្លាំងនោះទេ។ មុនចូលបន្ទប់ប្រឡង។ល។
ថ្មីៗនេះគេសង្កេតឃើញថា ចំនួនអ្នកសុំទាននៅរមណីដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រភ្នំគូលែន ខេត្តសៀមរាប មានការកើនឡើងខ្លាំងដែលបង្កឱ្យមានផលរំខានដល់ភ្ញៀវទេសចរ។ តាមរយៈវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃទី២មេសានេះ លោក អៀង ពិសិដ្ឋ អភិបាលស្រុកស្វាយលើ ខេត្តសៀមរាប បានទទួលស្គាល់ថា ការកើនឡើងចំនួនអ្នកសុំទាននៅភ្នំគូលែនបែបនេះពីព្រោះអាជ្ញាធរខកខានចុះពិនិត្យរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់អំឡុងពេលមានជម្លោះព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃកាលចុងឆ្នាំ២០២៥។។ល។
