ក្នុងខួប៦ឆ្នាំនៃការបាត់ខ្លួនសកម្មជននយោបាយថៃ លោក Wanchalearm Satsaksit អង្គការ និងសហគមន៍អន្តរជាតិមួយចំនួនបានទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា-ថៃបន្តស៊ើបអង្កេត បើទោះបីជាករណីនេះត្រូវបានតុលាការកម្ពុជាបិទសំណុំរឿងក៏ដោយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សហព័ន្ធអន្តរជាតិសម្រាប់សិទ្ធិមនុស្ស (FIDH) នៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។។ល។
របាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតថ្មីមួយរបស់អង្គការ Earth League International បានរកឃើញសកម្មភាពជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់ជាច្រើននៅកម្ពុជា និងបានលាតត្រដាងបណ្តាញជួញដូរសត្វជិតផុតពូជទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលគេបានភ្ជាប់ទៅនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកអនឡាញ។ អង្គការអន្តរជាតិមួយនេះបានអះអាងថា កម្ពុជានៅតែជាចំណុចឆ្លងកាត់សំខាន់សម្រាប់ការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់នៅក្នុងតំបន់។។ល។
បន្ទាប់ពីបិទខ្ទប់មិនឲ្យគុយបាមានប្រេងប្រើប្រាស់ និងប្រកាសគំរាមមិនឲ្យក្រុមហ៊ុនបរទេសធ្វើជំនួញជាមួយគុយបា រដ្ឋបាលលោកដូណាល់ ត្រាំបានបន្ថែមកម្រិតដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលឡាហាវ៉ាន។ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនកាតធនាគារអាមេរិកជូនដំណឹងពីការផ្អាកសកម្មភាពនៅលើប្រទេសកោះគុយបា ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិកបានប្រកាសដាក់បញ្ចូលឈ្មោះប្រធានាធិបតីគុយបា។ល។
បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនបានផ្ទុះឡើង នៅខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០២២ សហភាពអឺរ៉ុបបានព្យួរទុកទាំងស្រុង នូវនីតិវីធីចរចាពិនិត្យមើលបេក្ខភាពសុំចូលជាសមាជិករបស់អ៊ុយក្រែន។ ក៏ប៉ុន្តែ កាលពីថ្ងៃទី៤មិថុនា ព្រុចស៊ែល បានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសសមាជិកនឹងចាប់ផ្តើមនីតិវិធីនេះឡើងវិញ។ ជាការចាប់ផ្តើម បន្ទាប់ពីសង្កេតឃើញថាអ៊ុយក្រែនហាក់កំពុងមានប្រៀបនៅសមរភូមិជាមួយរុស្ស៊ី។ល។
ខណៈអ៊ីរ៉ង់និងអាមេរិកកំពុងចរចាគ្នាយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ ដើម្បីបិទបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាប្រមុខដឹកនាំសាសនាអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ថ្មី លោកម៉ុចតាបា ខាមីណី បានអះអាងថា អាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានចាញ់សង្រ្គាមយ៉ាងអាម៉ាស់បំផុត។ នេះបើយោងតាមទូរទស្សន៍ជាតិអ៊ីរ៉ង់ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៤ មិថុនា។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុងតេហេរ៉ង់ក៏បានព្រមានអាមេរិកថា សង្រ្គាមទ្រង់ទ្រាយធំអាចនឹងកើតឡើង។ល។
ថ្ងៃទី៤មិថុនា គឺជាថ្ងៃខួបនៃការបង្ក្រាបបាតុកម្មនៅទីលានធានអានមេន ទីក្រុងប៉េកាំង កាលពី៣៧ឆ្នាំមុន។ ជាទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលរដ្ឋអំណាចកុម្មុយនីស្តប៉េកាំង បានព្យាយាមរារាំង មិនឲ្យអ្នកណាលើកមកនិយាយឡើយ។ តែទោះជាយ៉ាងណា លោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ម៉ាកូ រូប៊ីយ៉ូ បានលើកឡើងថា គ្មានការរារាំងរិតត្បិតណា អាចមកលុបបំបាត់អតីតកាលបានជាដាចខាត។។ល។
រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបានប្រកាស នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៤ មិថុនា ហាមឃាត់មិនឲ្យសមាជិកសភានូវែលសេឡង់ ៤នាក់ ចូលជាន់ដីស្រុកចិន។ បម្រាមនេះធ្វើឡើងក្រោយពីសមាជិកសភានូវែលសេឡង់ទាំង៤នាក់នេះ បានធ្វើដំណើរទៅកោះតៃវ៉ាន់ នៅដើមខែឧសភា។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុករបស់នូវែលសេឡង់។ ចំណែក នូវែលសេឡង់បានបញ្ចេញប្រតិកម្មភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះវិធានការរបស់រដ្ឋអំណាចចិន។។ល។
លោកស្រី ឌែលស៊ី រ៉ូឌ្រីហ្គេ (Delcy Rodriguez) ប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា បានធ្វើដំណើរទៅជួបលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា នៅរដ្ឋធានីញូវដេលី នៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី៤មិថុនា។ ទស្សនកិច្ចនេះស្ថិតនៅក្នុងបរិបទដែលវ៉េណេស៊ុយអេឡា កំពុងតែរៀបចំធ្វើទំនើបកម្មវិស័យឧស្សាហកម្មប្រេង ដើម្បីផលិតនិងនាំចេញ ខណៈឥណ្ឌាវិញ ក៏កំពុងតែត្រូវការប្រភពថាមពលនេះពីកន្លែងផ្សេង។ល។
បេក្ខជនឈរឈ្មោះក្នុងការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ មកពីគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរដែលជាគណបក្សជំទាស់ ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនកាលពីដំណាច់ខែឧសភា និងចោទប្រកាន់ពីបទញុះញង់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ នៅថ្ងៃទី៣មិថុនាម្សិលមិញ និងថាការចាប់ខ្លួននេះ ដោយសារតែសកម្មជនបក្សជំទាស់ខាងលើបញ្ចេញមតិទាក់ទងទៅនឹងបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។
គិតត្រឹមដំណាច់ត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជាបានជាប់ជំពាក់បំណុលសាធារណៈទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេសសរុបចំនួន ១៣,៣០ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើយោងតាមព្រឹត្តិបត្រសិ្ថតិបំណុលសាធារណៈកម្ពុជារបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣ មិថុនា និងថា ចិនជាម្ចាស់បំណុលធំរបស់កម្ពុជាដែលមានទំហំសរុបជាង ៣.៩ពាន់លានដុល្លារ។ តែយ៉ាងណា ទំហំបំណុលដែលកំពុងកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់នេះត្រូវបានក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចវាយតម្លៃថា។ល។
ក្នុងខួប៦ឆ្នាំនៃការបាត់ខ្លួនសកម្មជននយោបាយថៃ លោក Wanchalearm Satsaksit អង្គការ និងសហគមន៍អន្តរជាតិមួយចំនួនបានទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា-ថៃបន្តស៊ើបអង្កេត បើទោះបីជាករណីនេះត្រូវបានតុលាការកម្ពុជាបិទសំណុំរឿងក៏ដោយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សហព័ន្ធអន្តរជាតិសម្រាប់សិទ្ធិមនុស្ស (FIDH) នៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។។ល។
របាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតថ្មីមួយរបស់អង្គការ Earth League International បានរកឃើញសកម្មភាពជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់ជាច្រើននៅកម្ពុជា និងបានលាតត្រដាងបណ្តាញជួញដូរសត្វជិតផុតពូជទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលគេបានភ្ជាប់ទៅនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកអនឡាញ។ អង្គការអន្តរជាតិមួយនេះបានអះអាងថា កម្ពុជានៅតែជាចំណុចឆ្លងកាត់សំខាន់សម្រាប់ការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់នៅក្នុងតំបន់។។ល។
បន្ទាប់ពីបិទខ្ទប់មិនឲ្យគុយបាមានប្រេងប្រើប្រាស់ និងប្រកាសគំរាមមិនឲ្យក្រុមហ៊ុនបរទេសធ្វើជំនួញជាមួយគុយបា រដ្ឋបាលលោកដូណាល់ ត្រាំបានបន្ថែមកម្រិតដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលឡាហាវ៉ាន។ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនកាតធនាគារអាមេរិកជូនដំណឹងពីការផ្អាកសកម្មភាពនៅលើប្រទេសកោះគុយបា ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិកបានប្រកាសដាក់បញ្ចូលឈ្មោះប្រធានាធិបតីគុយបា។ល។
បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនបានផ្ទុះឡើង នៅខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០២២ សហភាពអឺរ៉ុបបានព្យួរទុកទាំងស្រុង នូវនីតិវីធីចរចាពិនិត្យមើលបេក្ខភាពសុំចូលជាសមាជិករបស់អ៊ុយក្រែន។ ក៏ប៉ុន្តែ កាលពីថ្ងៃទី៤មិថុនា ព្រុចស៊ែល បានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសសមាជិកនឹងចាប់ផ្តើមនីតិវិធីនេះឡើងវិញ។ ជាការចាប់ផ្តើម បន្ទាប់ពីសង្កេតឃើញថាអ៊ុយក្រែនហាក់កំពុងមានប្រៀបនៅសមរភូមិជាមួយរុស្ស៊ី។ល។
ខណៈអ៊ីរ៉ង់និងអាមេរិកកំពុងចរចាគ្នាយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ ដើម្បីបិទបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាប្រមុខដឹកនាំសាសនាអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ថ្មី លោកម៉ុចតាបា ខាមីណី បានអះអាងថា អាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានចាញ់សង្រ្គាមយ៉ាងអាម៉ាស់បំផុត។ នេះបើយោងតាមទូរទស្សន៍ជាតិអ៊ីរ៉ង់ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៤ មិថុនា។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុងតេហេរ៉ង់ក៏បានព្រមានអាមេរិកថា សង្រ្គាមទ្រង់ទ្រាយធំអាចនឹងកើតឡើង។ល។
ថ្ងៃទី៤មិថុនា គឺជាថ្ងៃខួបនៃការបង្ក្រាបបាតុកម្មនៅទីលានធានអានមេន ទីក្រុងប៉េកាំង កាលពី៣៧ឆ្នាំមុន។ ជាទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលរដ្ឋអំណាចកុម្មុយនីស្តប៉េកាំង បានព្យាយាមរារាំង មិនឲ្យអ្នកណាលើកមកនិយាយឡើយ។ តែទោះជាយ៉ាងណា លោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ម៉ាកូ រូប៊ីយ៉ូ បានលើកឡើងថា គ្មានការរារាំងរិតត្បិតណា អាចមកលុបបំបាត់អតីតកាលបានជាដាចខាត។។ល។
រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបានប្រកាស នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៤ មិថុនា ហាមឃាត់មិនឲ្យសមាជិកសភានូវែលសេឡង់ ៤នាក់ ចូលជាន់ដីស្រុកចិន។ បម្រាមនេះធ្វើឡើងក្រោយពីសមាជិកសភានូវែលសេឡង់ទាំង៤នាក់នេះ បានធ្វើដំណើរទៅកោះតៃវ៉ាន់ នៅដើមខែឧសភា។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុករបស់នូវែលសេឡង់។ ចំណែក នូវែលសេឡង់បានបញ្ចេញប្រតិកម្មភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះវិធានការរបស់រដ្ឋអំណាចចិន។។ល។
លោកស្រី ឌែលស៊ី រ៉ូឌ្រីហ្គេ (Delcy Rodriguez) ប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា បានធ្វើដំណើរទៅជួបលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា នៅរដ្ឋធានីញូវដេលី នៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី៤មិថុនា។ ទស្សនកិច្ចនេះស្ថិតនៅក្នុងបរិបទដែលវ៉េណេស៊ុយអេឡា កំពុងតែរៀបចំធ្វើទំនើបកម្មវិស័យឧស្សាហកម្មប្រេង ដើម្បីផលិតនិងនាំចេញ ខណៈឥណ្ឌាវិញ ក៏កំពុងតែត្រូវការប្រភពថាមពលនេះពីកន្លែងផ្សេង។ល។
បេក្ខជនឈរឈ្មោះក្នុងការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ មកពីគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរដែលជាគណបក្សជំទាស់ ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនកាលពីដំណាច់ខែឧសភា និងចោទប្រកាន់ពីបទញុះញង់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ នៅថ្ងៃទី៣មិថុនាម្សិលមិញ និងថាការចាប់ខ្លួននេះ ដោយសារតែសកម្មជនបក្សជំទាស់ខាងលើបញ្ចេញមតិទាក់ទងទៅនឹងបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។
គិតត្រឹមដំណាច់ត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជាបានជាប់ជំពាក់បំណុលសាធារណៈទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេសសរុបចំនួន ១៣,៣០ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើយោងតាមព្រឹត្តិបត្រសិ្ថតិបំណុលសាធារណៈកម្ពុជារបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣ មិថុនា និងថា ចិនជាម្ចាស់បំណុលធំរបស់កម្ពុជាដែលមានទំហំសរុបជាង ៣.៩ពាន់លានដុល្លារ។ តែយ៉ាងណា ទំហំបំណុលដែលកំពុងកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់នេះត្រូវបានក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចវាយតម្លៃថា។ល។
